Brainwash: De transitie van lichaamscel naar hersencel

Belang

De huidige medicijnen tegen MS zijn beperkt effectief, mede omdat onderliggende mechanismen voor de progressie van de ziekte nog onbekend zijn. Het is daarom noodzakelijk het ziekteproces bij MS te bestuderen met cellen van personen met MS zelf. Met de recent ontwikkelde innovatieve iPS-cel techniek kunnen we nu uit ieder celtype in het laboratorium ook hersencellen maken. Dit biedt de mogelijkheid om ‘MS-hersenen’ in een kweekschaal na te bouwen en buiten het lichaam van de patiënt zelf te onderzoeken. 

Methode

Met primitieve stamcellen (iPS-cellen) gemaakt uit eigen blaaswandcellen, gezuiverd uit urine,  wordt een model voor hersenen van MS-patiënten nagebouwd. Dit unieke model wordt gebruikt om het ontstaan en herstel van zenuwschade bij MS te onderzoeken. Daarmee worden aangrijpingspunten voor nieuwe medicijnen gevonden. Het mechanisme en de werking van deze medicijnen worden vervolgens getest in hetzelfde model. Met dit project wordt het makkelijker om te voorspellen of een medicijn wel of niet werkt bij een individuele patiënt.

Verwacht resultaat

Een MS-celbank gevuld met iPS-cellen van tenminste 60 mensen met MS en gezonde controles. Het gebruik van de iPS-cellen voor het creëren van een hersenmodel voor MS met cellen van de persoon zelf: ‘MS in een kweekschaal’ 
Impact
Het MS in een kweekschaal-model is onmisbaar om nieuwe behandelingen sneller te ontdekken en te testen op effect. Ook kunnen zo behandelingen voor de verschillende vormen van MS beter op elkaar afgestemd worden.

Kernboodschap

Met dit onderzoek wordt een MS-celbank opgebouwd voor hersencellen gemaakt uit cellen verzameld uit urine. Vervolgens worden met de nieuwe hersencellen een stukje van de hersenen van die persoon nagebouwd. Op deze wijze kan het centrum nieuwe therapieën ontwikkelen en medicijnen sneller en beter testen.  

Meilof MS Centrum Noord Nederland, Groningen) – 17-972 MS

€ 414.000,- voor 4 jaar, toegekend in 2017

Dit project is mogelijk gemaakt door de VriendenLoterij