Cognitieve achteruitgang en cognitieve revalidatie bij mensen met MS

Belang

Cognitieve klachten, problemen met o.a. aandacht, geheugen en concentratie, komen vaak voor bij mensen met MS. De gevolgen van deze cognitieve problemen hebben een grote negatieve invloed op de kwaliteit van leven en kunnen in ernstige gevallen arbeidsongeschiktheid tot gevolg hebben. Op dit moment zijn er twee essentiële vragen die we moeten beantwoorden: 1) wat is het beloop van cognitieve stoornissen bij mensen met MS en 2) Kunnen we cognitieve klachten verhelpen of kunnen tegengaan met niet-farmacologische interventies?

Methode

In dit onderzoek vragen wij een cohort van 80 personen na gemiddeld 6 jaar terug om te kijken hoe het is gesteld met de cognitie; daarnaast bestuderen we de effecten van een cognitieve training bij 85 mensen met MS; 60 personen krijgen training en 25 personen krijgen staan op een wachtlijst (controle). Het betreft een 7 weken-durende computertraining om de aandachtfunctie te verbeteren. De gedachte is dat een goede aandacht belangrijk is voor een heleboel verschillende andere cognitieve functies. We willen weten of mensen na de training ten opzichte van voor de training verbeterd zijn op onderstaande parameters:
1) de cognitieve test score, het zogenaamde neuropsychologisch onderzoek; 2) de hersenactiviteit en ‘connectiviteit’ van de hersenen gemeten met MRI; en 3) de subjectieve beleving van de cognitieve klachten.
Alle deelnemers aan de aandachtstudie worden driemaal gemeten: voorafgaand aan de training/wachtlijstperiode, 7 weken later (direct na de trainingsperiode; korte termijn effect) en drie maanden na afronding van de training/wachtlijstperiode (lange termijn effect).

Resultaten

Van het oorspronkelijke cohort van 80 personen (50 mensen met MS en 30 controles) hebben wij 38 patiënten teruggezien (drop-out=24%) en 22 controles (drop-out=27%). Nu, voorjaar 2018, hebben 51 mensen met MS geïncludeerd in de interventiegroep en 20 in de wachtlijst groep. Anekdotisch bewijs van de deelnemers die hebben meegedaan zijn positief en de resultaten van een tussentijdse analyse laten zien dat 2/3 van de mensen positief op de interventie heeft gereageerd. Dit zullen wij opnieuw moeten berekenen als alle deelnemers onderzocht zijn. Deze resultaten verwachten wij halverwege/einde 2018.

Impact

Wereldwijd is dit één van de grootste studies naar cognitieve training voor mensen met MS. We verwachten dat het handvatten zal aanreiken hoe we patiënten met cognitieve problemen in de toekomst zouden kunnen behandelen. Als tweede kunnen we zien of en hoe de hersenen veranderen in reactie op een cognitieve training. 

Dr. H.E. Hulst en prof.dr. J.J.G. Geurts (VUmc, Amsterdam) 12-799MS

€ 250.000,- voor 3 jaar, lopend in 2017