Is de DYMUS een betrouwbare vragenlijst om te screenen op slikproblemen bij MS?

Belang

Slikproblemen (dysfagie) komen vaak voor bij mensen met multiple sclerose (MS). Literatuurstudies tonen aan dat 33-90% van de mensen met MS slikproblemen hebben. Slikproblemen leiden tot een verhoogd risico op verslik-longontstekingen en/of ondervoeding met als gevolg een toename in ziekenhuisopnamen en een hoger risico op overleiden. Onderzoek naar de behandeling en preventie van slikproblemen bij mensen met MS is daarom noodzakelijk. Echter, goede en betrouwbare screenings-instrumenten voor onderzoek naar slikproblemen bij mensen met MS ontbreken. In de praktijk blijkt dat de huidige instrumenten niet gevoelig genoeg zijn voor MS-patiënten; de aanwezigheid van bijvoorbeeld voedselresten achter in de keel en stille aspiratie (je verslikken zonder een hoestreactie) worden vaak gemist.

Het huidige onderzoek richt zich op het valideren van een slik-vragenlijst (DYMUS). Deze slik-vragenlijst bestaat uit 10 vragen en is onlangs vertaald naar het Nederlands. Er wordt onderzocht of deze Nederlandstalige slik-vragenlijst een betrouwbaar instrument vormt om slikproblemen op te sporen. Na deze studie zullen artsen en verpleegkundigen worden voorzien van een snel, eenvoudig en niet-invasief middel voor het screenen en evalueren van slikproblemen. Deze slik-vragenlijst stelt MS-patiënten in staat om de symptomen van slikproblemen zelf te evalueren en te controleren in een vroeg stadium. Vroege signalering van slikproblemen kan ondersteuning bieden bij de behandeling van slikproblemen en kan verergering van de klachten voorkomen. Het op tijd onderkennen van de slikproblemen en een succesvolle behandeling kan bijdragen aan een daling van slikproblemen bij mensen met MS. De validatie van de DYMUS kan bijdragen aan een betere veiligheid en kwaliteit van leven van mensen met MS.

Methode

De DYMUS is een 10-item vragenlijst voor de beoordeling van slikproblemen bij MS. De vragenlijst bestaat uit twee sub-vragenlijsten: voor de beoordeling van slikproblemen van vast voedsel (7 items) en voor de beoordeling van slikproblemen bij drinken (3 items). Elke vraag dient met ‘Ja’ of ‘Nee’ beantwoord te worden. De slikfunctie van de deelnemers wordt geëvalueerd door middel van een slikobservatietest (de Volume-Viscosity Swallowing Test) en een FEES-onderzoek (Flexibele endoscopische evaluatie van het slikken). Een FEES-onderzoek maakt het mogelijk om de aanwezigheid en de ernst van de slikproblematiek te bepalen. De veiligheid van het slikken voor de verschillende consistenties (vaste of vloeibare voeding) wordt bepaald aan de hand van de Penetratie-Aspiratie Schalen de Yale Pharyngeal Residue Severity Rating Scale. De videobeelden van de FEES-onderzoeken worden afzonderlijk beoordeeld door twee ervaren logopedisten. De beelden van het FEES-onderzoek zullen worden vergeleken met de antwoorden van de deelnemers op de DYMUS vragenlijst. Met deze vergelijking wordt de waarde en betrouwbaarheid van de DYMUS bepaald. Alleen mensen met MS kunnen deelnemen aan dit onderzoek.

Resultaat

De onderzoekers vermoeden dat, op basis van verminderd ziekte inzicht en/of verminderd gevoel in de keel, een deel van de deelnemers bij de vragenlijst aan zal geven dat zij geen slikproblemen hebben, terwijl er met FEES-onderzoek bij hen wel slikproblemen worden vastgesteld. Daarnaast verwachten de onderzoekers dat de deelnemers de vragenlijst positiever in zullen vullen, omdat zij de aanwezige slikproblemen vaak niet onder ogen willen zien. Betreffende de DYMUS vragenlijst geven de deelnemers aan dat deze te zwart-wit is. Zij zouden graag een kolom ‘soms’ toegevoegd zien. Of de resultaten van de DYMUS (wel/niet slikproblemen) overeenkomen met de resultaten op de FEES-onderzoeken (wel/niet slikproblemen) zal nog moeten blijken. Voor een eerlijke en objectieve vergelijking mogen de onderzoekers de resultaten op de DYMUS namelijk nog niet weten.

Impact

Indien de DYMUS betrouwbaar blijkt, kunnen artsen en verpleegkundigen een snel, eenvoudig en niet-invasief middel voor het screenen en evalueren van slikproblemen gebruiken. Bovendien stelt deze vragenlijst mensen met MS in staat om zelf hun slikproblemen te evalueren en te controleren. Zo wordt de drempel verlaagd om onderzoek naar slikproblemen te laten doen en worden slikproblemen eerder vastgesteld. Met een tijdige en vroege signalering van slikproblemen kunnen de eerste symptomen van slikproblemen en eventuele verslechtering van het slikken sneller worden bepaald en kan op tijd worden gestart met een goede behandeling. Hierbij kunt u denken aan adviezen in dieetaanpassingen, maar mogelijk ook revalidatietherapie.

 

Dr. J. Geytenbeek (VUmc, Amsterdam), L. Ruhaak (Nieuw Unicum, Zandvoort) en Dr.Bogaardt (University of Sydney, Australië) 15-912MS

€ 45.661,- voor 1 jaar, lopend in 2016

Dit project is mogelijk gemaakt door een geoormerkte gift.