Depressie bij MS: de effecten van cognitieve gedragstherapie via internet

Belang

Depressie komt regelmatig voor bij mensen met MS. Alhoewel cognitieve gedragstherapie een effectieve behandeling is voor depressie bij MS, wordt het vaak niet adequaat behandeld. Wellicht komt dit doordat mensen met MS barrières ervaren in het krijgen van passende hulp door MS gerelateerde problemen als vermoeidheid, en transportmoeilijkheden. Online cognitieve gedragstherapie is in opkomst en een effectieve behandeling voor depressie bij mensen zonder MS gebleken. Het is laagdrempelig en goed toegankelijk waardoor het juist voor mensen met MS een aantrekkelijk alternatief kan zijn voor face-to-face therapie.

Methode

Middels een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek werd onderzocht of kortdurende online cognitieve gedragstherapie een haalbare en effectieve methode is om depressie bij mensen met MS te behandelen. 171 mensen met MS en matige tot depressieve klachten werden willekeurig verdeeld over de online behandeling of de wachtlijst. Depressieve klachten werden gemeten voor de online behandeling, na de behandeling, en 4 maanden later.

Resultaat

De online behandeling bleek haalbaar en men was er tevreden over. Depressieve klachten waren direct na de online behandeling en vier maanden later substantieel. Depressieve klachten verminderden echter overeenkomstig bij mensen die op een wachtlijst geplaatst waren, en dus geen behandeling hadden gehad. Online behandeling bleek niet effectiever in het verminderen van depressieve klachten dan een wachtlijst. De grote afname van klachten bij de groep die op een wachtlijst stond, was onverwacht. 

Impact

Dit onderzoek heeft depressie-onderzoek bij MS in Nederland op de kaart gezet en biedt aanknopingspunten voor toekomstig onderzoek. Hopelijk hebben we in de toekomst zicht op welke mensen met MS en een depressie baat kunnen hebben bij een wachtperiode en of (en welke) mensen baat hebben bij een behandeling. Wellicht is een meer intensieve behandeling via internet beter, of moet de online behandeling anders aangeboden worden. In het laatste geval kan gedacht worden aan een combinatie van behandeling via internet met 'face-to-face' behandeling, de zogenaamde ‘blended’-behandeling.

 

Prof.dr. P.C. van Oppen (VUmc & GGZ inGeest, Amsterdam) - 09-678MS

€ 206.054,- voor 4 jaar, afgerond in 2016

 

Het bovenstaande onderzoek heeft geleid tot het proefschrift van Rosa Boeschoten.


Publicaties

Boeschoten RE, Braamse AMJ, Beekman ATF, Cuijpers P, van Oppen P, Dekker J, Uitdehaag BMJ. Prevalence of depression and anxiety in multiple sclerosis: A systematic review and meta-analysis. Journal of the Neurological Sciences. 2017; 372:331-341.

Boeschoten RE, Dekker J, Uitdehaag BMJ, Beekman ATF, Hoogendoorn AW, Collette EH, Cuijpers P, Nieuwenhuis MM, van Oppen, P. Internet-based treatment for depression in multiple sclerosis: a randomized controlled trial. Multiple Sclerosis. 2016; 1352458516671820. [Epub ahead of print].

Boeschoten RE & van Oppen P (2015). Depressie bij MS. In: Cognitie, van wetenschappers voor mensen met MS en hun omgeving. Ed. J Geurts, H. Hulst, Regalis Zeist; 2015: 77-95.

Boeschoten RE, Uitdehaag BMJ, van Oppen P, de Groot V, Collette EH, Bakker KAA, Polman CH, Dekker J. A Computer-based screening method for distress in patients with multiple sclerosis: A feasibility study. JMIR Research Protocols. 2014; 3(2).

Boeschoten RE, Nieuwenhuis MM, van Oppen P, Uitdehaag BMJ, Polman CH, Collette EH, Beekman ATF, Dekker J. Feasibility and outcome of a web-based self-help intervention for depressive symptoms in patients with multiple sclerosis: a pilot study. Journal of the Neurological Sciences. 2012; 315(1):104–109.

Boeschoten RE, Dekker J, Uitdehaag BMJ, Polman CH, Collette, EH, Cuijpers P, Beekman ATF, van Oppen P. Internet-based self-help treatment for depression in multiple sclerosis: study protocol of a randomized controlled trial. BMC Psychiatry. 2012; 12(1):137.