Littekenvorming bij MS: De rol van het enzym weefseltransglutaminase

Belang

Bij mensen met MS vinden er verschillende ziekteprocessen plaats; ontstekingscellen reizen vanuit de bloedbaan naar het centrale zenuwstelsel en zijn daar betrokken bij de afbraak van de beschermende laag (myeline) rondom de zenuwbanen in de hersenen. Vervolgens komen astrocyten (een ondersteunend type hersencellen) naar de beschadigde plekken toe. Deze cellen maken eiwitten die ervoor zorgen dat er een soort bindweefsel ontstaat. Dit ‘litteken’ bemoeilijkt echter het herstel van de myelinelaag omdat het de toegang van myeline-vormende cellen bemoeilijkt. Wij hebben onderzocht of het enzym genaamd weefseltransglutaminase betrokken is bij het proces van bindweefselvorming.

Methode

We hebben in een model voor MS bekeken of het enzym aanwezig en actief is tijdens het proces van myeline afbraak. Vervolgens hebben we onderzocht welke eiwitten betrokken zijn bij de bindweefselvorming in het centrale zenuwstelsel.

Resultaat

We hebben gevonden dat astrocyten het enzym weefseltransglutaminase aanmaken in gebieden waar myeline wordt afgebroken (zie figuur). Als er minder van dit enzym aanwezig is, blijkt er ook minder fibronectine te zijn. Dit eiwit is betrokken bij de vorming van bindweefsel. Dus weefseltransglutaminase wordt gemaakt in astrocyten tijdens myeline afbraak. Het enzym bevordert de productie van het eiwit fibronectine en draagt op deze manier bij aan het ontstaan van littekens.

Impact

Dit onderzoek leidt tot meer begrip over welke factoren van belang zijn bij de littekenvorming in de hersenen van mensen met MS. Dit is van belang omdat het ‘litteken’ remmend kan werken op het herstel.

 

Dr. A. van Dam (VUmc, Amsterdam)- 09-693MS

€ 242.380,- voor 4 jaar, afgerond in 2016


 

Publicatie

Espitia Pinzon N, Sanz-Morello B, Brevé JJ, Bol JG, Drukarch B, Bauer J, Baron W, van Dam AM (2017) Astrocyte-derived tissue Transglutaminase affects fibronectin deposition, but not aggregation, during cuprizone-induced demyelination. Sci Rep. 2017 Jan 27;7:40995.