Man-vrouw verschillen bij MS

Belang

Het beloop van multiple sclerosis (MS) is bij iedereen anders. Ook reageren mensen met MS verschillend op therapieën. Er zijn duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen. Minder mannen dan vrouwen krijgen MS, maar wanneer mannen MS krijgen, is het beloop vaak ernstiger. Het doel van het onderzoek is om in het hersenweefsel van hersendonoren met MS van de Nederlandse Hersenbank voor MS (NHB-MS) te kijken welke verschillen in MS afwijkingen in de hersenen samenhangen met verschillen in het beloop van MS en of hormonen een rol spelen in deze man-vrouw verschillen.

Methode

Hersenweefsel van 182 MS donoren van NHB-MS zijn systematisch onderzocht op aantallen en activiteit van MS-ontstekingen, schade aan zenuwcellen en mate van herstel (remyelinisatie). 
Deze veranderingen in de hersenen zijn gerelateerd aan het beloop van de ziekte tijdens leven en het geslacht van de patiënt. Daarbij is onderzocht of er een genetische component voor deze verschillen is. Daarbij worden ook hormonale verschillen tussen mannen en vrouwen in relatie met MS-ontstekingen in kaart gebracht om de eventuele man-vrouw verschillen te verklaren. 

Resultaat

We zien dat de MS-ontstekingen na een lange duur van de ziekte (gemiddeld 29 jaar) veel actiever zijn dan aanvankelijk werd gedacht. We zien daarbij dat er een grote neuropathologische variatie is tussen hersendonoren met duidelijke man-vrouw verschillen. Hersendonoren met MS die tijdens leven een ernstiger beloop van de ziekte hebben gehad, hebben meer chronisch actieve ontstekingen op het moment van overlijden. Mannen hebben meer chronisch actieve ontstekingen en vaker ontstekingen van de zenuwcellen dan vrouwen. Ze hebben ook een andere hormonale reactie op de MS-ontstekingen, waarbij mannen lokaal in de hersenen minder progesteron maken. We vinden ook een associatie tussen meer actieve ontstekingen en schade aan de zenuwcellen en veranderingen in het DNA die samen gaan met een ernstiger beloop van de ziekte tijdens leven.

Impact

We analyseren welke MS-gerelateerde veranderingen in de hersenen een rol spelen bij de grote verschillen tussen MS patiënten en tussen mannen en vrouwen. Hierdoor hopen we dat in de toekomst het beloop van de ziekte en de werkzaamheid van MS-medicatie beter voorspeld kunnen worden. Inzicht in de hormonale verschillen tussen mannen en vrouwen in relatie tot MS kan leiden tot de inzet van hormonen als onderdeel van de behandeling van de ziekte.

 

Dr. I. Huitinga (Nederlandse Hersenbank, Amsterdam) 14-880MS

€ 246.000,- voor 4 jaar, lopend in 2017

Dit project is mogelijk gemaakt door de VriendenLoterij


Publicaties

Luchetti S, Fransen NL, van Eden CG, Ramaglia V, Mason M, Huitinga I. Progressive Multiple Sclerosis cases show substantial inflammatory lesion activity that correlates with clinical disease severity and sex: a retrospective autopsy cohort analysis; Acta Neuropathologica  2018 Apr;135(4):511-528