Schade bij MS voorkómen in plaats van genezen

Belang

De hersenziekte multiple sclerose (MS) wordt gekenmerkt door ontstekingsplekken in de hersenen en het ruggenmerg. Ontstekingsremmende medicatie leidt tot minder klachten bij mensen met MS. Nog beter zou het zijn als we kunnen voorkomen dat de ontstekingen ontstaan. Laura Peferoen heeft in haar promotieonderzoek het ontstaan van de ontstekingshaarden bestudeerd om aanknopingspunten te vinden voor mogelijke nieuwe medicatie die nog voor er schade is kunnen ingrijpen.

Methode

Bij MS zijn er ontstekingen in de hersenen waarbij ontstekingscellen zorgen voor schade aan de beschermende laag rondom zenuwen, de myelineschede. Deze ontstekingen worden ‘actieve laesies’ genoemd. Echter, nog voordat de actieve laesies worden gezien zijn plekjes in het hersenweefsel waar nog geen ontsteking zichtbaar is, maar wel onregelmatigheden te zien zijn. Dit worden pre-actieve laesies genoemd. Soms ontwikkelen pre-actieve laesies zich tot actieve laesies, en soms verdwijnen ze. Dat betekent dat er mechanismen zijn die deze beginnende ontsteking kunnen stimuleren tot actieve laesies of kunnen uitdoven. Laura  heeft deze mechanismen onderzocht

Resultaat

Wij zagen dat de myelinevormende cellen in de hersenen, de oligodendrocyten, een grote rol spelen bij het ontstaan van pre-actieve laesies. Bij mensen met MS produceren de oligodendrocyten een stress-eiwit waardoor andere hersencellen, de microglia, proberen de stresssituatie te herstellen. Als dat niet lukt, produceren de microgliacellen stoffen om ontstekingscellen uit het bloed aan te trekken, en ontstaat er schade aan het hersenweefsel, een actieve laesie. De schade gaat gepaard met klachten bij de patiënt.

Impact

Nu dit mechanisme bekend is, is het wellicht mogelijk om te voorkomen dat oligodendrocyten stress krijgen of om ontstekingscellen te manipuleren zodat deze zelf de stress van de oligodendrocyten kunnen herstellen. Ons onderzoek heeft een begin gemaakt aan het vinden van therapeutische aangrijpingspunten om ervoor te zorgen dat MS-laesies zich niet kunnen ontwikkelen.

 

Laura Peferoen (VUmc, Amsterdam) PR16-10

Promotiedatum: 25 november 2016