Verworven demyeliniserende syndromen: focus op neuromyelitis optica en multiple sclerose op de kinderleeftijd

Belang

Verworven demyeliniserende syndromen vormen een groep van ontstekingsziekten in het centrale zenuwstelsel; de hersenen en het ruggenmerg. Binnen deze groep is Multiple Sclerose (MS) de meest bekende aandoening. Daarnaast is er nog een heel spectrum aan ontstekingsziekten in het centrale zenuwstelsel die éénmalig of recidiverend voorkomen. Het kunnen herkennen van de verschillende typen ontstekingsziekten is belangrijk, omdat dit consequenties heeft voor de prognose en de behandeling.

Methode

Observationele landelijke prospectieve studie naar MS en aandoeningen verwant aan MS op de kinderleeftijd. Daarnaast observationele studie naar Neuromyelitis Optica (NMO).

Resultaat

MS-verwante aandoeningen

In het onderzoek is het spectrum van verworven demyeliniserende syndromen (ADS) in het CZS beschreven. We hebben de incidentie van NMO, een zeldzame variant van MS gekenmerkt door bijzondere antistoffen (anti-aquaporine-4), in Nederland berekend op 0.09 per 100,000 mensen per jaar. Dit komt neer op een kans van bijna 1 op de miljoen.

Daarnaast hebben we onderzocht of bijzondere antistoffen gericht tegen een eiwit in de buitenste laag van de zenuwbundel (anti-MOG) het ziektebeloop kunnen voorspellen. Deze antistoffen tegen MOG vonden we met name bij jonge kinderen met ADEM (een meestal éénmalige ontstekingsziekte in het CZS). Daarnaast komt de antistof ook voor bij patiënten met een NMO-achtig ziektebeeld, zonder anti-aquaporine-4 antistoffen. De aanwezigheid van anti-MOG pleit tegen een toekomstige MS diagnose.

Diagnose & beloop van MS bij kinderen

In het tweede deel van het proefschrift ligt het focus op kinderen en zijn we op zoek gegaan naar potentiele markers die al vroeg het ziektebeloop kunnen voorspellen, het liefst al ten tijde van de eerste aanval. Een MRI scan is zinvol om verschillende ontstekingsziekten te onderscheiden. De nieuwste MRI criteria voor MS (opgesteld door de internationale werkgroep voor MS bij kinderen) geven een betrouwbare en snellere MS diagnose. Dit betekent dat de kinderen en hun families minder lang in onzekerheid zitten over de diagnose. Daarnaast hebben we het ziektebeloop na een eerste aanval van CZS ontsteking vergeleken tussen kinderen en volwassenen. Kinderen blijken een ziektebeloop te hebben dat wordt gekenmerkt door meer ontstekingen op de MRI scan, een kortere tijd tot MS diagnose, meer MS diagnoses en meer aanvallen. Dit zijn argumenten voor een vroege start van ziekte remmende medicatie bij kinderen met MS. Verder hebben we onderzocht of de MS risicogenen, bekend uit studies bij volwassenen met MS, ook geassocieerd zijn met MS op de kinderleeftijd. Deze MS risicogenen blijken inderdaad ook geassocieerd met MS op de kinderleeftijd, maar niet met een eenmalige ontstekingsziekte.

Impact

In dit proefschrift wordt het spectrum van centraal zenuwstelsel demyelinisatie beschreven, en worden aanbevelingen gedaan die kunnen helpen bij het stellen van de juiste diagnose. 

 

Daniëlle van Pelt (Erasmus Universiteit, Rotterdam) PR16-8

Promotiedatum: 12 oktober 2016