Wat doet de T cel in de hersenen van iemand met MS?

Belang

T cellen staan centraal in onze modellen over hoe de schade bij MS wordt veroorzaakt. We hebben echter eigenlijk maar weinig kennis over wat de drijfveer is van deze afweercellen in MS weefsel en welke functies ze precies aanwenden. Vanuit ons voorwerk en dankzij nieuwe technologische ontwikkelingen zijn we nu in staat om direct vanuit hersenweefsel iedere T cel apart te analyseren. In onze ogen is dit een cruciale stap om de oorzaak van MS te achterhalen.

Methode

T cellen uit hersenvocht (polikliniek) en uit weefsel van MS-hersendonoren (Nederlandse Hersenbank) zullen met de flowcytometrie-techniek cel voor cel worden verzameld en allemaal apart worden geanalyseerd. Wij gaan onderzoeken welke genen op moment van isolatie actief zijn, het zogenaamde transcriptoom van de cel. Tegelijkertijd zullen we per cel de precieze code ontrafelen van hun unieke T-cel receptor (TCR). Deze receptor bepaalt tegen welk molecuul de afweercel herkent en waartegen de afweerreactie is gericht. Vervolgens kan worden onderzocht of de T cel een virus herkent, bijvoorbeeld het Epstein-Barr virus, of een herseneiwit.

Verwacht resultaat

We verwachten binnen eenzelfde patiënt op verschillende plekken in de hersenen ‘klonen’ van precies dezelfde cellen terugvinden, gebaseerd op de T cel receptor. De kans zoiets bij toeval waar te nemen is verwaarloosbaar klein, en zal betekenen dat deze cellen oorzakelijke rol spelen in het ziekteproces. Van deze cellen zullen we per cel informatie vergaren over welke functies deze cel aan het uitoefenen is.

Impact

Om de oorzaak van MS te achterhalen, is het belangrijk te weten wat T cellen bij mensen met MS herkennen in het centrale zenuwstelsel en welke functies deze afweercellen hier precies uitvoeren. Op deze wijze zal veel gerichter therapie kunnen worden ontwikkeld.

 

Prof.dr. R.Q. Hintzen en prof.dr. G.M.G.M. Verjans (ErasmusMC, Rotterdam) 17-995 MS

€ 265.000,- voor 3 jaar, toegekend in 2018