De therapeutische rol van galectine-4 in de aanmaak van myeline in MS

Belang

Oligodendrocyten zijn verantwoordelijk voor de productie van myeline, dat zich om zenuwuitlopers wikkelt. Door dit myeline worden de zenuwprikkels door zenuwcellen ongehinderd doorgegeven. In aangetaste hersengebieden (‘laesies’) bij MS, waarbij myeline wordt afgebroken, missen oligodendrocyten het vermogen om opnieuw myeline te maken. Tijdens de ontwikkeling van de hersenen vervult het eiwit galectine-4 - dat geproduceerd wordt door zenuwcellen - een schakelende rol in de aanmaak van myeline. In afwezigheid van galactine-4 maken oligodendrocyten myeline, terwijl die productie wordt uitgeschakeld als galectine-4 bindt aan oligodendrocyten. Die bindingsplek zou je een schakelaar kunnen noemen: die staat altijd ‘aan’, maar wordt uitgeschakeld zodra galactine-4 bindt. Op deze wijze wordt de aanmaak van myeline door oligodendrocyten nauwkeurig geregeld. 

Methode

We proberen we erachter te komen of galectine-4 ook een rol speelt in het herstel van myeline. Tevens proberen we de identiteit van de galectine-4-gevoelige schakelaar op de oligodendrocyt te achterhalen.

Resultaat

We hebben gevonden dat na afbraak van myeline de galactine-4 productie tijdelijk is verhoogd om de zenuwuitlopers op het juiste moment opnieuw van myeline te voorzien. In de aangetaste gebieden bij MS, zien we echter een verhoogde en permanente aanwezigheid van galectine-4. Dit betekent dat bij MS de schakelaar continue ‘uit’ staat, wat herstel van myeline remt. Met speciale technieken hebben we de identiteit van een tweetal eiwitten achterhaald. De eiwitten dienen waarschijnlijk gezamenlijk als galectine-4-gevoelige schakelaar en zijn op deze manier betrokken zijn bij de aanmaak van myeline. We hebben tevens aangetoond dat andere cellen in het centrale zenuwstelsel het galectine-4 gericht wegvangen en dat dit bij MS waarschijnlijk niet correct gebeurd.

Impact

Nu we de eiwitten hebben geïdentificeerd hopen we de schakelaar, die vermoedelijk constant ‘uit’ staat bij MS, ‘op afstand’ te kunnen bedienen en weer ‘aan’ te zetten. Een andere therapeutische ingang om nieuwe aanmaak van myeline in MS laesies te stimuleren is het wegvangen van galectin-4 uit de laesie.

 

Dr. W. Baron en prof.dr. D. Hoekstra (UMCG, Groningen) 11-767MS

€ 243.532,- voor 4 jaar, afgerond in 2017