Gebruik maken van ons lichaamseigen herstelsysteem om MS aan te pakken

Belang

Ons immuunsysteem zorgt ervoor dat ontstekingscellen schadelijke binnendringers aanvallen en opruimen. Het proces dat deze ontstekingsreactie op zijn beurt onder controle houdt, wordt resolutie genoemd. Specifieke vetachtige stoffen, genaamd lipiden, sturen dit proces. De lipiden zorgen ervoor dat ontstekingscellen op tijd worden geïnactiveerd zodat het beschadigde weefsel zich kan herstellen. Een belangrijk kenmerk van MS zijn de excessieve ontstekingen in de hersenen en het ruggenmerg. Dit suggereert dat het resolutie-proces bij MS niet optimaal functioneert. Wij willen zo vroeg mogelijke verstoringen in het lichaamseigen herstelsysteem bij mensen met MS opsporen. Met de resultaten van dit onderzoek kunnen we de diagnose van verschillende vormen van MS verder optimaliseren op basis van het meten van de lipiden. Daarnaast kan de opgedane kennis worden ingezet om nieuwe therapieën te ontwikkelen gericht op het herstellen of versterken van het herstelsysteem.

Methode

Met behulp van een unieke methode genaamd ‘liquid chromatography-tandem mass spectrometry’ (lipidomics) gaan we in kaart brengen welke ontstekingsremmende lipiden afwezig zijn in hersenvloeistof en bloed van mensen met vroege MS en het onderliggende mechanisme ontrafelen.

“Ons brein bestaat voor het grootste gedeelte uit (nog) niet gedefinieerde lipiden. Met behulp van nieuwe analytische apparatuur (lipidomics) kan ik nu hun identiteit voor het eerst ontrafelen om zo in kaart te brengen wat er bij mensen met MS precies misgaat. In dit ambitieuze fellowship project, gefinancierd door stichting MS research, wil ik uiteindelijk een radicale verandering teweeg brengen op het gebied van de diagnose en de behandeling van MS.”

dr. Gijs Kooij, MS-Fellow

Verwacht resultaat

Samen met onze eerdere bevindingen zullen we in dit project het totale lipiden profiel in verschillende stadia van MS in kaart brengen om zo precies te weten welke ontstekingsremmende lipiden ontbreken bij mensen met MS. Daarnaast zullen we in dit project meer inzicht verkrijgen in het werkingsmechanisme van deze lipiden op het immuunsysteem tijdens gezondheid en ziekte. Ten slotte zullen we aantonen waarom het resolutie systeem niet goed werkt bij mensen met MS waarbij we ons focussen op zowel de cellen die de lipiden produceren als de afweercellen die worden aangestuurd door de lipiden. 

Impact

Met de opgedane kennis uit dit project zullen we in staat zijn op een lichaamseigen manier de excessieve ontstekingen in de hersenen van MS patiënten te lijf gaan. Met deze aanpak verwachten we bijwerkingen van de huidige therapieën te kunnen omzeilen. Daarnaast willen we lipidenmetingen implementeren als nieuw diagnostisch instrument om ziekteprogressie te kunnen voorspellen.

 

Dr. G. Kooij (Amsterdam UMC-locatie VUmc) 18-1023 MS

MS-Fellowship subsidie van € 465.000,- voor 4 jaar, toegekend in 2019