Het vinden van nieuwe therapeutische doelwitten in progressieve MS

Belang

Helaas zijn er nog geen effectieve geneesmiddelen beschikbaar voor de behandeling van progressieve MS. In dit onderzoek brengen we de veranderingen in kaart die optreden bij mensen met progressieve MS. Op deze wijze kunnen nieuwe biologische mechanismen en therapeutische aanknopingspunten ontdekt worden die betrokken zijn bij (progressieve) MS.

Methode

In het DNA, ons erfelijke materiaal, bevinden zich genen. Die genen bevatten informatie voor eiwitten. De mate van expressie van een gen bepaald welk en hoeveel van een eiwit in een cel aanwezig is. Op hun beurt bepalen deze eiwitten de eigenschappen en functies van die cel. Grootschalige analyse van genen met behulp van ‘RNA sequencing’ is een veelbelovende strategie om genen en gen-netwerken te vinden. Met behulp van deze techniek is de witte hersenstof van mensen met en zonder MS vergeleken. Bij MS-donoren is onderscheid gemaakt tussen aangedane witte stof met MS-ontstekingen en witte stof weefsel dat er ogenschijnlijk normaal uitziet. 

Resultaat

Analyse van de gegevens onthulde dat ontstekingsgenen verhoogd tot expressie komen in de witte hersenstof van MS-donoren in vergelijking met donoren zonder MS. Bijzonder is dat dit ook het geval is in witte hersenstof van MS-donoren zonder dat het weefsel zichtbaar aangedaan was. Daarnaast kwamen genen die betrokken zijn bij de communicatie tussen zenuwcellen minder tot expressie in onaangedaan weefsel van MS-donoren. Deze gegevens laten zien dat er al veranderingen in de witte stof van MS-donoren aanwezig zijn, zelfs in de afwezigheid van duidelijke MS-ontstekingen.

Impact

Met dit onderzoek kunnen we iets beter begrijpen welke veranderingen optreden in de witte stof van mensen met MS. Onderzoeken als deze geven inzicht in gen-netwerken en biologische routes die betrokken zijn bij de eerste veranderingen in de vorming van ontstekingshaarden en mogelijk progressieve MS. Deze inzichten kunnen mogelijke therapeutische aanknopingspunten worden gevonden voor het ontwikkelen van nieuwe MS-medicijnen.

 

Dr. B.J.L. Eggen (UMCG, Groningen) 15-893MS

€ 50.000,- voor 1 jaar, lopend in 2017


Publicaties

Identification of highly connected hub genes in the protective response program of human macrophages and microglia activated by alpha B-crystallin. (2017) Holtman IR, Bsibsi M, Gerritsen WH, Boddeke HW, Eggen BJ, van der Valk P, Kipp M, van Noort JM, Amor S. Glia 65:460-473.

Vainchtein ID, Vinet J, Brouwer N, Brendecke S, Biagini G, Biber KP, Boddeke HWGM, Eggen BJ (2014) In acute experimental autoimmune encephalomyelitis, infiltrating macrophages are immune activated, whereas microglia remain immune suppressed. Glia 62:1724-35

Wes PD, Holtman IR, Boddeke EW, Möller T, Eggen BJ. (2016) Next generation transcriptomics and genomics elucidate biological complexity of microglia in health and disease. Glia. 64:197-213.

Holtman IR, Raj DD, Miller JA, Schaafsma W, Yin Z, Brouwer N, Wes PD, Möller T, Orre M, Kamphuis W, Hol EM, Boddeke EW, Eggen BJ. (2015) Induction of a common microglia gene expression signature by aging and neurodegenerative conditions: a co-expression meta-analysis. Acta Neuropathol Commun. 3:31.

Holtman IR, Noback M, Bijlsma M, Duong KN, van der Geest MA, Ketelaars PT, Brouwer N, Vainchtein ID, Eggen BJ, Boddeke HW. (2015) Glia Open Access Database (GOAD): A comprehensive gene expression encyclopedia of glia cells in health and disease. Glia 63 :1495-506.