Kan MS worden tegengegaan door het aanschakelen van de immuunremmer VISTA?

Belang

Hoewel de behandeling van MS sterk is verbeterd, zijn er nog geen geneesmiddelen die de ziekte stoppen. Het is dus van belang om nieuwe middelen te ontwikkelen. In samenwerking met de Amerikaanse onderzoeksgroep van prof. Randolph J. Noelle (Dartmouth College, New Hampshire) werken we aan een nieuw doelwit, een molecuul dat VISTA heet. In het afweersysteem remt VISTA de werking van T cellen, ontstekingscellen die essentieel zijn in de ontwikkeling en activiteit van MS. Door het VISTA molecuul aan te schakelen met nieuwe middelen beogen we de activiteit van T cellen en daarmee de ziekteactiviteit bij MS te onderdrukken.

Methode

In ons laboratorium gebruiken we combinaties van technieken. Van de Nederlandse Hersenbank en onze afdeling Pathologie benutten we hersenweefsel. Met kweektechnieken onderzoeken we VISTA functie. Daarnaast gebruiken we verschillende modellen voor MS om de mogelijke positieve effecten van het aanschakelen van VISTA te onderzoeken. We maken onder meer gebruik van de grote expertise die onze groep heeft op het gebied van immunologie, ontsteking in MS, modellen voor MS, en microglia als een belangrijk celtype voor afweer in het centrale zenuwstelsel.

Resultaten

In modellen voor MS en in hersenweefsel hebben we vastgesteld op welke celtypen VISTA voorkomt. Microglia, de immuuncellen van het brein, brengen allemaal VISTA tot expressie als er geen ontsteking is. Bij donoren met MS, Alzheimer of ernstige ontsteking zien we verschillende patronen van VISTA. We ontrafelen welke mechanismen daaraan ten grondslag liggen. Gebruikmakend van nieuwe kandidaat geneesmiddelen onderzoeken we of en hoe VISTA ziekteactiviteit kan remmen in een model voor MS.

Impact

Dit project wil de basis leggen voor een toekomstig geneesmiddel dat VISTA aanschakelt. De tegenovergestelde toepassing, namelijk blokkeren van VISTA om de afweer te versterken, wordt op dit moment al in de kliniek onderzocht als behandeling tegen kankercellen. Dit ondersteunt de belofte van deze aanpak. Maar toepassing in MS vergt nog veel onderzoek en ontwikkeling.

 

Prof.dr. J. Laman (UMCG, Groningen) 13-833MS

€ 246.600,- voor 4 jaar, lopend in 2017