Afgifte van een nieuw medicijn voor herstel van myelineschade in MS

Belang

Bij multiple sclerose (MS) raakt de isolatielaag om de uitlopers van zenuwcellen (myeline) door plaatselijke ontstekingen beschadigd. Myeline speelt een belangrijke rol bij het overdragen van zenuwimpulsen. Afbraak van myeline resulteert in het afsterven van zenuwcellen. Dit leidt tot aantasting van functies van de hersenen en het ruggenmerg en vervolgens tot ernstige neurologische verschijnselen. De huidige medicijnen zijn gericht op het onderdrukken van de ontstekingen, waardoor het aantal en de ernst van de symptomen vermindert. Deze medicijnen zorgen helaas niet voor het herstel van myeline, waardoor de zenuwcellen uiteindelijk afsterven en de ziekte verergert.

Methode

In MS wordt het myeline herstel onder meer verhinderd door de klontering en ophoping van het eiwit fibronectine. Wij hebben recent aangetoond dat het herstel van myeline onder deze omstandigheden gestimuleerd kan worden door het toedienen van een gesuikerde vetstof (GD1a). Voor een klinische toepassing is het noodzakelijk dat het GD1a medicijn in de hersenen terecht komt. In dit onderzoek ontwikkelen we een ‘verpakking’ om GD1a in de hersenen van MS-patiënten te brengen, en testen we de werking van het verpakte medicijn op de myelinevorming in patiënt-specifieke modellen.

Figuur 1: Schematisch overzicht van de doelen van het onderzoek.
Doel 1: Afgifte van GD1a aan oligodendrocyt voorlopercellen (OPCs) door middel van nanodeeltjes (bijv. liposomen), resulterend in myelinevorming in een MS-laesie omgeving.
Doel 2: Transport van GD1a-bevattende nanodeeltjes over de bloed-hersenbarrière (BBB) door middel van het G23 peptide.
Doel 3: Myelinevorming door OPCs in een MS laesie omgeving ná transport van GD1a-bevattende nanodeeltjes over de BBB.

 

Verwacht Resultaat

Wij verwachten dat middels de ‘verpakking’ van GD1a in nanodeeltjes, het GD1a over de bloed-hersenbarrière getransporteerd wordt en het herstel van myeline in een MS-laesie omgeving stimuleert. Inmiddels zijn we gestart met het verpakken van GD1a in twee verschillende typen nanodeeltjes.  

 

Impact

De vinding dat GD1a het herstel van myelineschade bevordert, biedt direct uitzicht op een therapeutische toepassing: een medicijn om het afsterven van zenuwcellen, en daarmee de ziekteprogressie van MS te voorkomen.

Dr. I.S. Zuhorn

Dr. W. Baron en Dr. I.S. Zuhorn (UMCG, Groningen) - 16-944MS

€ 249.474,- voor 4 jaar, toegekend in 2017


publicaties:

Qin, J, Sikkema, AH, van der Bij, K, de Jonge, JC, Klappe, K Nies, V, Jonker, JW, Kok, JW, Hoekstra, D, Baron, W. (2017). GD1a overcomes inhibition of myelination by fibronectin via activation of protein kinase A: implications for multiple sclerosis. J Neurosci 37:9925-9938.