MS Centrum Noord Nederland - Programmasubsidie

Het herstel van myeline dichterbij

“Waarom het herstel van myeline bij mensen met MS niet goed verloopt is nog onbekend. Met verschillende technieken brengen wij alle factoren in beeld die de aanmaak van myeline kunnen remmen in de door MS aangedane hersengebieden. Zo wordt duidelijk hoe we behandeling gericht op het herstel van myeline moeten aanpakken.”

Belang

Bij multiple sclerose (MS) treedt er beschadiging op van de isolatielaag (myeline) rond zenuwen in de hersenen en het ruggenmerg. We weten hoe myeline wordt gemaakt maar we weten nog steeds niet waarom bij mensen met MS het herstel van myeline (remyelinisatie) niet goed verloopt. Als we de factoren kennen die remyelinisatie remmen, opent dit nieuwe mogelijkheden om MS te behandelen en zo achteruitgang in het functioneren te voorkomen.

Methode

We gaan alle factoren in beeld brengen die een remmende werking hebben op de myeline producerende cellen. Daarvoor bepalen we nauwkeurig welke cellen aanwezig zijn in de door MS aangetaste hersengebieden. We analyseren hoe deze cellen op gen-niveau afwijken van hetzelfde celtype in nabijgelegen niet aangetaste hersenweefsel (onderzoekslijn 1).

De cellen in de hersenen worden omgeven door steunweefsel, wat zorgt voor stevigheid en structuur. In onderzoekslijn 2 bestuderen we dit steunweefsel in de door MS aangetaste gebieden en in nabijgelegen niet aangetast weefsel. Zien we veranderingen en wat is het effect van deze veranderingen op de verschillende celtypen? Dit doen we door hersenweefsel te bestuderen, waaruit de cellen zijn ‘weggewassen’. 

Onderzoekslijn 3 is de studie  waarbij  we op zoek gaan naar eventuele afwijkende eiwitten op het oppervlak van de betrokken celtypen. We kunnen met deze informatie en met behulp van een nieuwe microscopie methode een zeer gedetailleerde landkaart van de aangetaste gebieden maken.  Door deze landkaart te combineren met de informatie uit de eerste twee onderzoekslijnen wordt bepaald welke factoren succesvolle remyelinisatie (myeline herstel) belemmeren bij mensen met MS.

De cellijnen vanuit onze MSiPS Biobank  (project 16-972MS - Brainwash) zijn bij uitstek geschikt om het effect van deze gevonden factoren op myeline herstel te testen. Zo kunnen we het model van ‘hersenen in een kweekschaal’, gemaakt vanuit bloedcellen afkomstig van mensen met en zonder MS, gebruiken om relevante processen m.b.t. herstel van myeline nabootsen.

Verwacht resultaat

Met de resultaten van de beschreven 3 onderzoekslijnen kunnen we een uitspraak doen over welke processen en factoren het herstel van myeline verstoren in MS. De cellijnen van de MSiPS Biobank gebruiken we als model waarmee we stoffen, waarvan we verwachten dat die remyelinisatie bevorderen, snel en veilig kunnen testen.

Impact

Over 4 jaar is meer duidelijk hoe we behandeling gericht op het herstel van myeline en dus op het daadwerkelijk remmen van achteruitgang bij mensen met (progressieve) MS, moeten aanpakken.

 

Programma MS Centrum Noord Nederland  18-733c MS

€ 530.000,- voor 4 jaar, toegekend in 2018

Dit project is mede mogelijk gemaakt door MS Missie Peru en Rita Zoetemelk

 

 

1 MS-Laesie = een door MS aangedaan gebied in de hersenen of het ruggenmerg.