Verbeteren van cognitieve vaardigheden bij MS-patiënten door middel van zwak wisselstroomstimulatie: een haalbaarheidsstudie

Belang

Milde tot ernstige cognitieve achteruitgang komt veel voor bij mensen met MS (45-70 %) en is zeer nadelig voor de kwaliteit van leven. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om problemen met geheugen, concentratie, aandacht en reactievermogen. Deze beperkingen zijn een belangrijke oorzaak in het verlies van werk en kunnen er toe leiden dat mensen zich terugtrekken uit het sociale leven. 

Cognitieve problemen worden veroorzaakt door achteruitgang van hersenverbindingen die betrokken zijn bij de cognitieve functies. Het vertragen van deze achteruitgang is van groot belang voor mensen met MS. De huidige behandeling bestaat uit een langdurige cognitieve training binnen een ziekenhuis, dit vormt een aanzienlijke belasting voor de patiënt. Er is daarom behoefte aan een alternatieve behandeling die makkelijk toepasbaar is en cognitie sneller verbetert. 

Het doel van dit project is om te kijken of we cognitieve beperkingen kunnen verminderen met behulp van een nieuwe techniek zwak wisselstroomstimulatie (transcranial alternating current brain stimulation ofwel ‘tACS’). tACS is een nieuwe behandelmogelijkheid die de hersenoscillaties direct beïnvloedt en zo de cognitieve verwerkingssnelheid verbetert. De stimulatie heeft een positief effect bij gezonde mensen en mensen met andere neurologische stoornissen zoals de ziekte van Alzheimer. Het geheugen werkte sneller na de hersenstimulatie. Een voordeel is dat de behandeling bij mensen thuis kan worden toegepast en misschien mogelijk ook door op afstand gecontroleerde zelf-behandeling. tACS is nog niet onderzocht bij mensen met MS. Het is niet zeker of de stimulatie ook bij hen werkt vanwege de aanwezigheid van littekens in de hersenen. Dat moet dus worden uitgezocht.

Methode

Zwak-wisselstroomstimulatie wordt toegepast op twee hersengebieden die betrokken zijn bij de snelheid waarmee wij reageren. Het doel van de behandeling is de samenwerking tussen deze gebieden te bevorderen. De mate van samenwerking meten we met een EEG (elektro-encefalogram)-onderzoek. Wij verwachten dat een betere samenwerking tussen de hersengebieden leidt tot een beter reactievermogen. Deelnemers krijgen gedurende drie opeenvolgende dagen een behandeling met wisselstroomstimulatie.

Resultaat

Op dit moment zijn we druk bezig experimenten uit te voeren. De eerste fase, waarin we de haalbaarheid van deze experimenten hebben onderzocht, is afgerond. De patiënten vonden deelname intensief maar te doen. Ze waren gemotiveerd om naar alle sessies te komen. We hebben de tweede fase gestart met een aantal kleine aanpassingen. Tot nu toe hebben zijn 11 patiënten behandeld. Uiteindelijk willen we meten of zwak-wisselstroomstimulatie een de samenwerking tussen twee hersengebieden stimuleert en of dat dan leidt tot een snellere reactietijd op een specifieke taak.

Impact 

Indien succesvol, zal de zwak-wisselstroomstimulatie kunnen worden uitgebreid naar andere cognitieve taken met als doel de beperkingen als gevolg van MS te verminderen. Dit is een eerste stap naar een effectieve behandeling van cognitieve problemen voor mensen met MS.

Dr. B. Ćurčić-Blake en prof.dr. A. Aleman (UMCG, Groningen) 16-949MS

€ 49.913,- voor 1 jaar, lopend in 2017