Vloeibare biopten voor de diagnostiek en behandeling van MS

Belang

nderzoekers van het VUmc Cancer Center Amsterdam (CCA) hebben een grensverleggende techniek ontwikkeld die kanker in een vroeg stadium kan opsporen in een druppel bloed. Arts-onderzoeker Cyra Leurs van VUmc MS Centrum Amsterdam bepaalde onder supervisie van neurochirurgisch onderzoeker prof. dr. Tom Würdinger van het CCA en neuroloog dr. Joep Killestein in een verkennend onderzoek of de techniek ook gebruikt kan worden om de diagnose multiple sclerose (MS) te stellen.

Methode

Bloedplaatjes bij tumoren

De onderzoeksgroep van Tom Würdinger ontdekte dat bloedplaatjes van kankerpatiënten een aangepast RNA profiel (kopieën van delen van het DNA) hebben. Bloedplaatjes zorgen normaliter voor de stolling van het bloed, maar recent onderzoek laat zien dat bloedplaatjes ook een belangrijke rol vervullen in tumorgroei en uitzaaiing van kanker. De bloedplaatjes van mensen met kanker bevatten unieke RNA-patronen die het mogelijk maken om gezonde individuen met een zekerheid van 96% te onderscheiden van kankerpatiënten.

Bloedplaatjes bij MS

Bij MS spelen bloedplaatjes een rol bij de ontstekingen in de hersenen. Doordat ontstekingscellen van mensen met MS een interactie aangaan met bloedplaatjes verandert het RNA-patroon van de bloedplaatjes. De hypothese is dat deze patronen gebruikt kunnen worden voor zowel het stellen van de diagnose MS, maar ook voor het voorspellen van het ziekteverloop en wellicht ook iets kunnen zeggen over de effectiviteit van medicijnen.

Resultaat

De geplande bloedmonsters zijn verzameld en de bepalingen in het laboratorium zijn uitgevoerd. De unieke RNA-patronen maken het inderdaad mogelijk om onderscheid te maken tussen gezonde individuen en mensen met MS. Of dat met voldoende nauwkeurigheid gebeurt om in de praktijk te kunnen worden toegepast wordt momenteel nog verder onderzocht. 

Impact

De diagnose MS wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon van de patiënt en een lichamelijk onderzoek. Het lastige van de diagnose MS is dat er veel verschijnselen zijn, zoals bijvoorbeeld wazig zien, tintelingen, duizelingen of moeheid, die ook bij andere ziekten voorkomen. Als de neuroloog de diagnose MS vermoedt, zal een MRI-scan ('magnetic resonance imaging') van de hersenen en/of het ruggenmerg gemaakt worden en soms onderzoek van het hersenvocht worden verricht . Als er sprake is van MS, kunnen hierbij specifieke afwijkingen aan het licht komen. Met dit onderzoek hopen we dichterbij een bloedtest voor de diagnose MS te komen.

 

Dr. J. Killestein en Prof.dr. T. Würdinger (VUmc, Amsterdam) 16-926MS

€ 50.000,- voor 1 jaar, afgerond in 2017