Welke rol spelen microglia, de immuncellen van het zenuwstelsel, in MS?

Belang

Helaas zijn er nog geen geneesmiddelen beschikbaar die de voortgang van MS stoppen. Dit is met name het geval bij de progressieve fase van MS. Waarom MS op een gegeven moment progressief verloopt, is slecht begrepen. Er zijn aanwijzingen dat microglia, de lokale immuuncellen van het zenuwstelsel, daar een rol in spelen.

Methode

In dit onderzoek hebben we microglia en cellen van het immuunsysteem die bij MS het centrale zenuwstelsel binnendringen in kaart gebracht. Met een combinatie van verschillende technieken en meerdere modellen hebben we bestudeerd welke rol beide soorten cellen spelen tijdens het verloop van de ziekte. Wij hebben een methode ontwikkeld om verschillende immuuncellen en microglia als zuivere populaties te isoleren tijdens de verschillende stadia van de ziekte.

Resultaat

Het onderzoek laat zien dat met name de immuuncellen die het centraal zenuwstelsel binnendringen verantwoordelijk zijn voor de schade aan het myeline. De microglia daarentegen zijn in eerste instantie niet of nauwelijks bij betrokken. De rol van microglia is met name het verwijderen van beschadigde cellen en van de cellen die het centraal zenuwstelsel binnengedrongen zijn. In latere stadia, als er weinig binnengedrongen immuuncellen meer aanwezig zijn, laten microglia een veel heftigere reactie zien op de ontsteking. Door deze reactie dragen microglia mogelijk bij aan het ziekteproces van progressieve MS.

Impact

We hopen met ons onderzoek beter te begrijpen welke rol microglia spelen in MS, en dan met name tijdens de progressieve fase van de ziekte. Onze bevindingen wijzen er op dat in deze fase van de ziekte microglia erg gevoelig zijn voor ontstekingen, en mogelijk bijdragen aan het ziekteproces. Tijdens de progressieve fase van MS is de rol van immuuncellen die het zenuwstelsel binnendringen veel beperkter.

 

Prof.dr. B.J.L. Eggen en prof.dr. H.W.G.M. Boddeke (UMCG, Groningen) 10-723MS

€ 243.693,- voor 4 jaar, afgerond in 2016


Publicaties

Galatro TF, Vainchtein ID, Brouwer N, Boddeke EW, Eggen BJ. (2017) Isolation of microglia and immune infiltrates from mouse and primate central nervous system. Methods Mol Biol. 1559:333-342.

Vinet J, Vainchtein ID, Spano C, Giordano C, Bordini D, Curia G, Dominici M, Boddeke HW, Eggen BJ, Biagini G. (2016) Microglia are less pro-inflammatory than myeloid infiltrates in the hippocampus of mice exposed to status epilepticus. Glia 64:1350-62.

Vainchtein ID, Vinet J, Brouwer N, Brendecke S, Biagini G, Biber KP, Boddeke HWGM, Eggen BJ (2014) In acute experimental autoimmune encephalomyelitis, infiltrating macrophages are immune activated, whereas microglia remain immune suppressed. Glia 62:1724-35

Bsibsi M, Peferoen LA, Holtman IR, Nacken PJ, Gerritsen WH, Witte ME, van Horssen J, Eggen BJ, van der Valk P, Amor S, van Noort JM (2014) Demyelination during multiple sclerosis is associated with combined activation of microglia/macrophages by IFN-γ and αB-crystallin. Acta Neuropathol 128:215-29

Olah M, Amor S, Brouwer N, Vinet J, Eggen BJ, Biber KP, Boddeke HWGM (2012) Identification of a microglia phenotype supportive of remyelination. Glia 60:306-21