Hersenleeftijd als nieuwe robuuste maat voor zenuwschade

Versnelde hersenveroudering bij mensen met MS?

Belang: Zenuwschade in de hersenen bij mensen met multiple sclerose (MS) is een belangrijke oorzaak van uitval van lichaamsfuncties en achteruitgang in geheugen en denkvermogen. Dit wordt deels veroorzaakt door ontstekingen en deels door minder op de voorgrond staande processen in het centrale zenuwstelsel. Zenuwschade in de hersenen ontstaat ook bij veroudering en is zichtbaar als verandering in hersenstructuur op MRI’s van de hersenen. Deze veranderingen lijken veel op de verandering die gezien worden bij mensen met hersenziekten zoals MS. Hiermee is het “hersenleeftijd” concept ontstaan, waarbij versnelde “veroudering” van de hersenen wordt gezien als maat voor de opgelopen zenuwschade.

Bepalen van de biologische hersenleeftijd

Methode: Een nieuwe methode, gebaseerd op artificiële intelligentie, kan de biologische hersenleeftijd inschatten op basis van een MRI van de hersenen. Door het verschil tussen deze “bepaalde” hersenleeftijd en daadwerkelijke leeftijd te berekenen kan eventuele versnelde hersenveroudering worden vastgesteld in een simpel en makkelijk te interpreteren waarde.

Tijdens het promotieonderzoek wordt verder onderbouwd dat hersenleeftijd een goed meetinstrument is om zenuwschade vast te stellen in mensen met MS. Hierbij wordt intensief samengewerkt met Dr. James Cole en de MANIFOLD groep aan University College Londen (UCL). Deze groep is pionier op het gebied van hersenleeftijd en de door hen ontwikkelde kunstmatige intelligentie methoden worden toegepast in dit project.

Resultaten: Dankzij dit werkbezoek heeft Lonneke meer geleerd over hersenleeftijd en de correlatie met opgelopen zenuwschade. Daarnaast heeft ze nieuwe, op kunstmatige intelligentie gebaseerde, methoden geleerd te gebruiken die de biologische hersenleeftijd kunnen schatten op basis van een MRI van de hersenen. Deze kennis zal ze inzetten in haar onderzoek bij MS centrum Amsterdam: Hersenleeftijd als nieuwe maat voor zenuwschade.

Nieuw meetinstrument voor zenuwschade

Impact: Indien hersenleeftijd een bruikbaar meetinstrument voor zenuwschade blijkt, zal dit een belangrijke verbetering in behandeling kunnen geven. Het zou dan bijvoorbeeld mogelijk worden om voor individuele mensen met MS de behandeling aan te passen als door hersenleeftijd een hogere mate van hersenweefselschade wordt vastgesteld, zelfs voordat deze schade klachten geeft van het geheugen, denkvermogen of lichamelijk functioneren.

Nieuwsberichten:

• 12 juli 2023: Vijf extra beurzen voor werkervaring bij een andere onderzoeksgroep

De subsidie voor het onderzoek van Lonneke is mogelijk gemaakt door het Fund Girn, een fonds dat wordt beheerd door de Koning Boudewijnstichting. Stichting MS Research selecteerde de onderzoeksprojecten en draagt zorg voor de monitoring van de voortgang en resultaten.