Het afweersysteem
Ons afweersysteem beschermt ons tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen. Bij mensen met MS is er een probleem met het afweersysteem. Cellen van het afweersysteem beschadigen dan ook het eigen lichaam. Het is bekend dat B-cellen, één van de typen afweercellen, bij MS erg gevoelig zijn voor interferon-g. Interferon-g is een stofje dat geproduceerd wordt bij ontstekingen en virusinfecties. De overgevoeligheid van de B-cellen zorgt er waarschijnlijk voor dat deze cellen naar de hersenen gaan, zich daar ophopen en op die manier bijdragen aan het ziekteproces bij MS. B-cellen worden niet of nauwelijks aangetroffen in de hersenen van mensen zonder MS, in tegenstelling tot andere afweercellen zoals T-cellen. Ook is de mate van aanwezigheid van B-cellen in de hersenen sterk geassocieerd met ziekteprogressie bij MS.
B-cellen in MS
De vraag die Laurens en het team van ErasMS wilden beantwoorden, is: ‘Hoe komt het dat B-cellen van mensen met MS gevoeliger zijn voor interferon-γ dan bij mensen zonder MS?’ Hiervoor hebben ze, in een groot samenwerkingsverband (International Multiple Sclerosis Genetics Consortium) gekeken naar erfelijke factoren. Dit samenwerkingsverband heeft onder andere een mutatie gevonden in een onderdelen van de interferon-g receptor, die geassocieerd is met MS. De interferon-g receptor zit onder andere op B-cellen. Interferon-γ bindt aan deze receptor en geeft zo de B-cellen sturing.
Daarnaast hebben ze gekeken naar de rol van EBV in relatie tot de sterkere gevoeligheid voor interferon-γ van B-cellen. EBV is een belangrijke risicofactor voor het ontstaan van MS. Bijna alle mensen met MS zijn geïnfecteerd met EBV1. EBV blijft altijd aanwezig in B-cellen. Wat het daar precies doet, is niet bekend.
EBV en de mutatie zorgen voor overgevoeligheid B-cel
In dit onderzoek bestudeerde Laurens het effect van de mutatie in de interferon-γ receptor en hoe deze samenspeelt met EBV als mogelijke verklaring voor de overgevoeligheid van B-cellen voor interferon-γ bij MS. Het blijkt dat zowel de mutatie als de aanwezigheid van EBV deze overgevoeligheid van de B-cellen bevorderen. Op deze manier dragen beide risicofactoren dus waarschijnlijk bij aan de aanwezigheid van B-cellen in de hersenen van mensen met MS. De B-cellen in de hersenen ontwikkelen zich vervolgens tot antistof-producerende cellen, waarmee ze een belangrijke rol spelen in het veroorzaken van schade.
Wat betekenen deze bevindingen?
Met dit onderzoek worden de eerste aanwijzingen geleverd voor de overgevoeligheid van B-cellen voor interferon-g en een rationale waarom B-cellen alleen kunnen ophopen in de hersenen van mensen met MS, en daarmee bijdragen aan het veroorzaken van schade. Uiteraard is er meer onderzoek nodig om dit onderliggende, B-celgerichte mechanisme verder te onthullen en om te bekijken hoe dit proces voorkomen kan worden.
Het onderzoek draagt bij aan meer kennis over de rol van EBV en B-cellen bij MS en op welke manier zij bijdragen aan het ziekteproces. Meer kennis hierover leidt tot meer kennis om betere medicijnen tegen MS te ontwikkelen.
Programmasubsidie
Dit onderzoek is onderdeel van het Europese BEHIND-MS samenwerkingsverband en wordt deels gefinancierd met een programmasubsidie aan het MS Centrum ErasMS. Met de zogeheten programmasubsidies draagt Stichting MS Research bij aan de kwaliteit en continuïteit van het MS-onderzoek in Nederland, en brengt daarmee een oplossing voor MS dichterbij. Meer lezen over MS Centrum ErasMS, de programmasubsidies en wat zij hebben bereikt: https://msresearch.nl/ms-onderzoek/ms-centra/erasms-centrum/.
Steun onderzoek van het ErasMS Centrum
Help het team van ErasMS hun doelen te bereiken.
1 Meer informatie over EBV en MS is te vinden op de volgende pagina: https://msresearch.nl/over-ms-ziekte/oorzaak/epstein-barr-virus-en-multiple-sclerose-ms/
