“Omdat er steeds meer aanwijzingen zijn dat deze geleidelijke achteruitgang al vroeg in het ziektebeloop bij MS plaatsvindt, zal een dergelijke behandeling in combinatie met een ontstekingsremmer waarschijnlijk ook vroeg moeten starten.”
Dr. Wia Baron, wetenschappelijk directeur MS Centrum Noord Nederland
Belang: Huidige behandelingen voor mensen met MS zijn erop gericht om ontstekingen (laesies) te onderdrukken. Helaas kunnen deze behandelingen de geleidelijke achteruitgang die mensen met MS ervaren niet voorkomen. Eén van de oorzaken van die geleidelijke achteruitgang is dat beschadigd myeline niet (meer) hersteld wordt. In onze vorige programmasubsidie hebben we MS-laesie types heel nauwkeurig in beeld gebracht. Hierdoor kunnen we nu de ontwikkeling van laesies voorspellen met een model. Ook denken we dat verstoorde processen in cellen aan de rand van laesies vooral een rol spelen bij het groter worden van de laesie. Maar het zijn de processen die zich afspelen in het centrum van de laesie die het myeline herstel in de weg staan. Bij het opruimen van beschadigd myeline en het daaropvolgende herstel van myeline zijn verschillende hersencellen betrokken.
Dit onderzoeksproject richt zich op het ontrafelen van de bijdrage van astrocyten (onderzoekslijn 1) en microglia (onderzoekslijn 2) aan dit complexe en belangrijke proces.
Steun dit onderzoek.
Methode: Met de allernieuwste techniek gaan we cel voor cel de eigenschappen van astrocyten en microglia bepalen. Ook de interacties met verschillende celtypes worden bestudeerd. Dit wordt gedaan voor cellen in de rand van de MS-laesies, maar ook in het centrum van de laesies. Daarna willen we dit proces met de betrokken celtypes nabootsen in een kweekschaal door gebruik te maken van stamcellen van mensen met MS. Ook gaan we onderzoeken hoe deze eigenschappen bijdragen aan het uitbreiden van laesies en het uitblijven van myelineherstel. Dit wordt gedaan door cellen in een geavanceerd kweeksysteem met elkaar en samen met zenuwcellen en oligodendrocyten, de myeline-vormende cellen, te brengen.
Verwacht resultaat: Het uiteindelijke doel van dit onderzoek is het ontrafelen en begrijpen van de processen die de groei van een laesie veroorzaken en controleren. Ook de processen die verantwoordelijk zijn voor de overgang van een “nog wel” naar een “niet meer” repareerbare laesie gaan we onderzoeken.
Impact: Dit onderzoek kan leiden tot nieuwe aanknopingspunten voor mogelijke medicijnen die, in combinatie met de huidige ontstekingsremmers, de achteruitgang van MS écht kunnen afremmen.
