“De resultaten van dit project zullen de weg vrijmaken voor zowel het voorkomen als het aanpakken van verworven resistentie van B–cellen. Dit onderzoek zal bijdragen tot een verbeterd effect van nieuwe medicijnen, die momenteel ontwikkelt en getest worden.”
Dr. Marvin van Luijn
Belang: B-cellen zijn specifieke cellen van het afweersysteem, die een belangrijke rol spelen tijdens de ontwikkeling van MS. Deze cellen zijn normaal gesproken belangrijk in de afweer tegen virusinfecties, maar in auto-immuunziektes zoals MS vliegen ze uit de bocht. Ze richten zich dan tegen het eigen lichaam en veroorzaken chronische ontstekingen die het centraal zenuwstelsel onherstelbaar kunnen beschadigen.
Behandelingen bij MS zijn gericht tegen het afweersysteem. Deze behandelingen falen om achteruitgang door ziekteprogressie bij MS te voorkomen. Dit kan komen doordat aan de ene kant schadelijke afweercellen (B-cellen) zich ophopen en in staat zijn te overleven in de hersenen (gebrek aan ‘interne’ controle), terwijl aan de andere kant bestaande medicatie de hersenen niet voldoende bereikt (gebrek aan ‘externe’ controle). Momenteel zijn er medicijnen in ontwikkeling die wel de hersenen goed kunnen bereiken. Er bestaat alleen een kans dat deze nieuw ontwikkelde medicijnen de B-cel in de hersenen niet goed kunnen uitschakelen.
Methode: In dit project wordt onderzocht hoe de ongevoeligheid van deze B-cellen voorkomen en ongedaan kan worden. De B-cellen worden verkregen uit het bloed van mensen met progressieve achteruitgang door MS én mensen zonder progressieve achteruitgang door MS.
Het MS Centrum ErasMS heeft, samen met de Nederlandse Hersenbank voor MS, een geavanceerde methode ontwikkeld om B-cellen rechtstreeks uit het hersenweefsel van mensen met MS te isoleren. Met behulp van geavanceerde technieken analyseren zij deze cellen tot op individueel celniveau. Daarnaast bootsen zij in kweekmodellen na hoe B-cellen de hersenen binnendringen en hoe deze cellen zich vervolgens verder ontwikkelen in de hersenen van mensen met MS.
Verwachte resultaten: De onderzoekers verwachten te laten zien hoe en welke B-cellen (in de hersenen van mensen met MS) ongevoelig worden voor celdood en medicatie. Daarnaast verwachten zij aanwijzingen te vinden voor het opheffen van deze ongevoeligheid, zodat schadelijke B-cellen zowel binnen als buiten de hersenen kunnen worden opgeruimd.
Impact: Dit onderzoek naar de B-cel geeft een nieuwe kijk op de effectiviteit van medicijnen die de hersenen kunnen bereiken en kan inzicht geven welke mensen met MS hier goed op zullen reageren. Als we begrijpen waarom B-cellen de hersenen van mensen met MS kunnen binnendringen en daar overleven, kunnen we mogelijk ook aanwijzingen vinden hoe dit gestopt en misschien zelfs voorkómen kan worden. Hoe meer B-cellen zich ophopen in de hersenen, hoe groter de kans is op een progressief ziektebeloop van MS, is gebleken uit eerder onderzoek. Als het lukt om met medicatie de hersenen te bereiken en de lokale schadelijke B-cel te remmen of op te ruimen, maken we een goede kans om ziekteprogressie een halt toe te roepen bij alle mensen met MS.
Dit onderzoek is gefinancierd uit de opbrengsten van Klimmen tegen MS en mogelijk wordt gemaakt door Stichting MoveS, het Nationaal MS Fonds en Stichting MS Research.
