“Door de mysteries van MS te ontrafelen (welke delen myeline worden herkend door het afweersysteem) en de EBV–verbinding te onderzoeken, komen we samen dichter bij ons doel om MS uit te roeien en een betere, gezondere toekomst voor iedereen te garanderen.”
Dr. J. Derdelinckx
Belang: MS ontstaat door een afweerreactie tegen lichaamseigen myeline, het isolatiemateriaal van zenuwcellen in de hersenen en het ruggenmerg. Het afweersysteem herkent kleine delen van het myeline, waardoor myeline wordt afgebroken. Het is niet bekend welke delen belangrijk zijn bij het ontstaan van MS. Daarnaast verhoogt het Epstein-Barr-virus (EBV) de kans op het krijgen van MS, maar ook hiervan is de oorzaak niet bekend. We verwachten dat sommige delen van het EBV-virus lijk op myeline-delen, waardoor het afweersysteem, per ongeluk, ook myeline aanvalt.
Methode: We willen ontdekken tegen welke myeline-delen de afweerreactie bij MS gericht is en of deze lijken op delen van EBV. In een kweekschaal stellen we afweercellen, de zogenaamde dendritische cellen, bloot aan myeline en EBV. Vervolgens gaan we kijken of deze cellen vergelijkbare delen van myeline en EBV laten zien aan T- en B-cellen, waardoor de afweerreactie in gang gezet wordt.
Impact: Meer kennis over welke delen van myeline bij MS herkent worden, helpt om de ziekte beter te begrijpen. Als myeline-delen inderdaad overeenkomen met delen van EBV, wordt ook de link met een eerdere EBV-infectie verklaard. Dit is belangrijk voor mogelijke preventie van MS en het ontwikkelen van gerichtere behandelingen die deze afweerreactie specifiek kunnen onderdrukken.
Om de oorzaken van MS te begrijpen, kijken we naar genetische en omgevingsfactoren. Een eerdere infectie met EBV heeft de sterkste link met het ontwikkelen van MS. Maar het is nog niet bekend waarom en hoe dit werkt. In dit onderzoek wordt gekeken naar “molecular mimicry,” waarbij delen/structuren van een virus lijken op lichaamseigen delen/structuren. Dit kan ervoor zorgen dat het afweersysteemsysteem per ongeluk lichaamseigen cellen aanvalt terwijl het eigenlijk het virus probeert te bestrijden.
De meeste behandelingen onderdrukken het afweersysteem, wat het risico op infecties verhoogt. Een alternatief is specifiekere therapie, die alleen de afweerreactie tegen de ziekte-veroorzakende delen onderdrukt. Om deze therapieën te ontwikkelen, moeten we weten welke delen een rol spelen bij MS. In dit project willen we deze delen herkennen. Dit kan leiden tot veiligere en specifiekere medicijnen tegen MS. Bovendien kunnen overeenkomsten tussen EBV en MS helpen bij de preventie van MS, zodat de ziekte niet alleen beter behandeld wordt, maar uiteindelijk voorkomen kan worden.
Dit onderzoek is gefinancierd uit de opbrengsten van Klimmen tegen MS en mogelijk wordt gemaakt door MoveS, Stichting MS Research en het Nationaal MS Fonds.
