Zoektocht naar een therapie om zowel ontsteking als progressie te stoppen

Blokkeren van chemokine receptor ACKR3 om progressie te stoppen

Belang:  Eén van de grootste uitdagingen voor MS is het vinden van een therapie die zowel de ontsteking in de hersenen én de progressieve afbraak van zenuwcellen stopt. Huidige geneesmiddelen zijn effectief in het bestrijden van terugvallen, veroorzaakt door ontstekingen, maar stoppen de progressie niet. Er is behoefte aan een behandeling, die niet alleen de ontsteking remt, maar ook ziekteprogressie stopt. Om progressie te stoppen moet:

1. De toegang van ontstekingscellen naar de hersenen geblokkeerd worden,
2. De al aanwezige ontsteking in de hersenen gestopt worden,
3. De afbraak van myeline en zenuwcellen geremd en hersteld worden.

Door het blokkeren van de chemokine receptor ACKR3 verwachten wij alle drie de processen aan te kunnen pakken, en daarmee de progressie te vertragen.

Methode: In dit onderzoek combineren wij verschillende modellen waarbij wij kunnen kijken naar de ontsteking in de hersenen met behulp van hersenweefsel van mensen met progressieve MS samen met hersenvloeistof en bloed van mensen met MS. Hierin onderzoeken wij de hoeveelheid CXCL12 en ACKR3 en kijken we welke cellen in de hersenen deze eiwitten maken. Daarnaast onderzoeken we het potentieel herstel van hersenschade en ontsteking door een remmer van ACKR3 toe te voegen aan hersenplakjes van donoren.

Stoppen of vertragen van progressieve neurodegeneratie

Voorlopig resultaat: Wij hebben gevonden dat CXCL12 in ontstekingen in de hersenen van mensen met MS hoger is vergeleken met gezond weefsel. Daarnaast hebben wij laten zien welke cellen in de hersenen CXCL12 en ACKR3 maken en hoe dit verschilt tussen gezond en niet gezond hersenmateriaal. In het CSF en bloed van mensen met MS hebben wij gekeken naar de hoeveelheid CXCL12 en hebben deze resultaten gecorreleerd aan ziekteactiviteit en cognitie. Wij zagen geen grote verschillen tussen progressieve MS en niet-progressieve MS. Wij hebben in een pilot laten zien dat een remmer van ACKR3 in hersenplakjes de concentratie van CXCL12 kan verhogen en dat dit kan leiden tot herstel van hersenschade.

Impact: Dit onderzoek leidt tot een beter begrip van de processen die ten grondslag liggen aan progressieve MS, en zal daarmee hopelijk aanzet geven tot verder onderzoek naar nieuwe ACKR3 medicijnen voor progressieve MS.

De ACKR3-blokkers zijn door ons al ontwikkeld en zorgt dat we bij positieve resultaten snel kunnen schakelen richting klinische doorontwikkeling. Kortom, dit onderzoek kan een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van een medicijn voor mensen met progressieve MS, in de hoop de fysieke en cognitieve achteruitgang in deze mensen te vertragen of zelfs te stoppen.

Nieuwsberichten:

• 7 september 2023: Nieuw mechanisme om progressieve MS te stoppen

Dit project is mede mogelijk gemaakt door Martin en Marjan Uittenbroek. Bij het afscheid van Martin, als directeur van Vreugdenhil Young Plants, vroegen Martin en zijn vrouw Marjan, die zelf MS heeft, de aanwezige gasten een donatie te doen aan Stichting MS Research voor onderzoek naar MS. Dit in plaats van cadeaus. Het bijeengebrachte bedrag wordt besteed aan twee onderzoeksprojecten, waaronder dit onderzoek van Merel en Maarten.