Voor mensen met MS is lopen niet altijd meer vanzelfsprekend. Elke stap kost energie, planning en soms moed. Maar wat als we lopen weer gemakkelijker en veiliger kunnen maken? Onderzoek laat zien dat juist beweging het verschil kan maken.
Arianne Gravesteijn, onderzoeker bij het MS Centrum Amsterdam, houdt zich al jaren bezig met sport en beweging. Tijdens haar opleiding tot fysiotherapeut werd haar interesse in neurologische aandoeningen persoonlijk toen haar vader de diagnose Parkinson kreeg. “Daardoor zag ik van dichtbij hoe belangrijk goed onderzoek en begeleiding zijn.”
In haar promotieonderzoek onderzocht Arianne hoe zwaar lopen kan zijn voor mensen met MS. “Fysieke fitheid speelt een grote rol in het dagelijks functioneren, vooral bij het lopen”, vertelt ze. Met slimme tests bracht ze het energieverbruik en uithoudingsvermogen in kaart. Zo kwam ze tot inzichten die tot nieuwe beweegadviezen kunnen leiden. Een van de belangrijkste bevindingen: mensen met MS verbruiken méér energie tijdens het lopen dan mensen zonder MS, terwijl hun energiereserves juist lager zijn. “Dat is een dubbele belasting”, legt Arianne uit. “Het verklaart bijvoorbeeld waarom mensen met MS sneller moe zijn, vaker vallen en alledaagse activiteiten hen meer energie kosten.”
Om daar iets aan te doen, start Arianne samen met prof. dr. Vincent de Groot een nieuw onderzoek, mogelijk gemaakt door onze subsidietoekenning: een pilotstudie naar loop-specifieke powertraining. In tegenstelling tot traditionele krachttraining, die vooral gericht is op spiergroei, draait powertraining om het verbeteren van kracht én snelheid. Precies die combinatie is de sleutel tot efficiënter en stabieler lopen.
De keuze voor deze trainingsvorm is gebaseerd op eerder onderzoek. Arianne zag dat krachttraining bij mensen met secundair progressieve MS, de spierkracht in armen, benen en romp verbeterde, maar weinig tot geen invloed had op MRI-scans of bloedwaarden die duiden op minder schade. Arianne zegt: “Dat soort veranderingen in het lichaam ontwikkelen zich langzaam en zijn pas op de lange termijn zichtbaar. Daarom richten we ons nu op langdurige, gepersonaliseerde oefenprogramma’s. Die sluiten beter aan bij wat mensen met MS écht nodig hebben.”
Het nieuwe onderzoek is praktijkgericht. Samen met twaalf mensen met MS ontwikkelt en test Arianne een persoonlijk trainingsprogramma van 30 tot 45 minuten per sessie. De oefeningen zijn functioneel (gericht op loopbewegingen) en worden uitgevoerd met lichtere gewichten maar op hoge snelheid. Deelnemers trainen deels in de kliniek en deels thuis, samen met hun eigen fysiotherapeut. “Dat sluit goed aan bij de praktijk, waarin mensen meestal buiten het ziekenhuis trainen”, verklaart Arianne. Wat dit onderzoek bijzonder maakt, is dat het objectieve cijfers zoals snelheid, balans of vermoeidheid combineert met hoe deelnemers zich voelen. “Soms zien we op scans én in bloedonderzoek maar kleine veranderingen, terwijl deelnemers vertellen dat ze zich sterker voelen en meer vertrouwen krijgen”, vertelt Arianne. “Juist die persoonlijke verhalen laten zien dat ons werk écht iets betekent.” Deze pilot vormt de basis voor een grotere vervolgstudie én voor toepassingen binnen de fysiotherapie.
“Beweging is waardevol, ook als het maar een beetje is,” benadrukt Arianne. Haar drie tips voor mensen met MS:
Volgens Arianne maken kleine stappen al verschil.
Arianne wil met haar onderzoek niet de nadruk leggen op beperkingen, maar mogelijkheden. “MS gaat niet alleen over wat je niet meer kunt. Er is juist veel wél mogelijk. Fysieke activiteit kan het dagelijks functioneren verbeteren en misschien zelfs het ziekteproces beïnvloeden. Dat vind ik inspirerend.” Dat optimisme bracht haar in mei ook letterlijk in beweging. Met collega’s van het MS Centrum Amsterdam deed ze mee aan The May 50K. Samen liepen ze 2.450 kilometer en zamelden ze 3.820 euro in voor MS-onderzoek. Daarmee droegen ze bij aan het landelijke totaal van ruim 350.000 euro.
Arianne: “De hoop is dat deze nieuwe training mensen met MS meer regie geeft over hun eigen lichaam. Dat lopen niet langer voelt als een berg die je dagelijks moet beklimmen, maar als een pad dat beter begaanbaar wordt. In de toekomst wil ik nog meer begrijpen hoe fysieke fitheid en training het ontstaan en verloop van MS beïnvloeden.”
Dankzij de steun van onze The May 50K actievoerders en donateurs kunnen we onder meer dit onderzoeksproject financieren. Een belangrijke stap voor mensen met MS. Bedankt voor jullie inzet!
Meer lezen over dit onderzoek: Loop met power – MS Research
