De T-cel is een type afweercel dat overal in het lichaam voorkomt. Een klein aantal T-cellen is aanwezig in en rond de hersenen van mensen zonder hersenziekte. Hier spelen deze cellen een belangrijke rol bij het beschermen van de hersenen tegen virussen. Echter, bij mensen met MS dragen deze T-cellen ook bij aan het ontstaan van ontstekingen (MS-laesies).
Wat is de rol van T-cellen bij MS?
Hoe dragen die T-cellen bij aan het ziekteproces MS? De afgelopen jaren is er bij het Nederlands Herseninstituut een techniek ontwikkeld om levende T-cellen uit het hersenweefsel te halen. Dat is bijzonder, want het gedoneerde hersenweefsel is afkomstig van overleden mensen. Met deze nieuwe methode is al veel geleerd over de kenmerken van deze T-cellen. De volgende stap is deze T-cellen uitvoerig te bestuderen en te kijken hoe zij zich gedragen in de hersenen. Dit onderzoek is mogelijk dankzij de hoge kwaliteit van het weefsel dat beschikbaar wordt gesteld door Nederlandse Hersenbank voor MS (NHB-MS).
Hoe komen T-cellen in de hersenen terecht?
Eén van de vragen is welke route de T-cellen nemen om in de hersenen terecht te komen. Er zijn verschillende soorten T-cellen: één soort bevindt zich normaal gesproken in het hersenweefsel, andere soorten patrouilleren juist rondom de hersenen, bijvoorbeeld in het hersenvocht. Bij mensen met MS lijken er méér T-cellen in het hersenweefsel terecht te komen, maar het is nog onduidelijk welk pad zij hierbij volgen. Rondom de hersenen zit namelijk een beschermende laag, de bloedhersen-barrière, die ervoor zorgt dat alleen bepaalde cellen de hersen kunnen binnendringen.
Welke T-cellen zijn verantwoordelijk voor blijvende ontsteking?
Een andere vraag is hoe en welke T-cellen ervoor zorgen dat de ontsteking aanwezig blijft in de MS-laesies. Hiervoor wordt gekeken naar het genexpressie profiel van de T-cellen en wel op verschillende plekken in en rondom de hersenen. Per T-cel wordt onderzocht welke genen actief zijn (single-cell niveau). Hierdoor kan worden vastgesteld hoe deze cellen zich gedragen en hoe ze bijdragen aan de ontsteking in MS-laesies.
Het in kaart brengen van goede en slechte eigenschappen van T-cellen.
Door deze vragen te beantwoorden, hopen de onderzoekers meer te weten te komen over hoe T-cellen het hersenweefsel binnendringen en daar van invloed zijn op MS-laesies. Wanneer we dit beter begrijpen, kan dit aanknopingspunten geven voor nieuwe behandelingen die zich richten op T-cellen. Ook bij mensen met meer gevorderde MS én op een veilige manier. Het doel is immers om de goede activiteiten van T-cellen te behouden, omdat deze ook nodig zijn voor de bescherming van de hersenen.
Lees meer over dit onderzoek: Hoe komen T-cellen de hersenen binnen bij MS?
