Het ziekteverloop van MS beter voorspellen

02 november 2023

Met veel doorzettingsvermogen en twee inspirators promoveerde Merlin Weeda onlangs met goed resultaat. Haar onderzoek richt zich op de volgorde waarin verschillende typen schade in de hersenen van mensen met MS ontstaat. “Zodat in de toekomst de diagnose MS niet meer zo invaliderend, onzeker en beangstigend hoeft te zijn, zoals het nu is.”

Merlin Weeda, verbonden aan het MS Centrum Amsterdam

Merlin Weeda, onlangs gepromoveerd en verbonden aan het MS Centrum Amsterdam. Ze typeert zichzelf als nieuwsgierig. Wil over veel dingen vooral ook veel weten. Ze probeert haar kennis over alpha-, bèta- en gammawetenschappen te combineren in haar werk als MS-onderzoeker. Ze is een tikkeltje neurotisch, maar daardoor erg georganiseerd. Collega’s, patiënten en andere mensen waar ze in haar werk mee optrekt, ervaren haar als open en toegankelijk. 

“Hoe kan deze klomp cellen zo complex zijn?”

In haar studie raakte ze bijzonder gefascineerd door de hersenen. “Het blijft zo bijzonder dat we met ons eigen brein niet ons eigen brein kunnen begrijpen. Hoe kan deze klomp cellen zó complex zijn?” Bij MS gaan er dingen mis in o.a. de hersenen. Dit brengt veel verschillende symptomen met zich mee zoals bijvoorbeeld: problemen met lopen, zien, gevoel, cognitie, geheugen, blaas, darmen, vermoeidheid en depressie. “MS is een zeer invaliderende ziekte. Het treft jongvolwassenen in de bloei van hun leven. Opeens worden zij door hun lijf in de steek gelaten. Ik weet helaas uit eigen ervaring een beetje hoe dat is. Juist daarom wil ik graag een bijdrage leveren, zodat de diagnose MS in de toekomst niet meer zo invaliderend, onzeker en beangstigend hoeft te zijn, zoals dat het nu is.”

Een bijdrage leveren aan de grote puzzel

Uit het onderzoek van Merlin werd duidelijk dat bij meer schade in de witte hersenstof er vervolgens meer krimp optreedt in de grijze hersenstof ernaast. Merlin en haar collega’s zagen dit kenmerkende beeld van schade en hersenkrimp vooral bij mensen die klinisch achteruit gingen. “Het liefst willen we natuurlijk bij de diagnose al kunnen voorspellen wat voor medicatie of therapieën het beste zullen aanslaan. En natuurlijk wil je ook een stuk angst voor de toekomst wegnemen. Maar daarvoor moeten we eerst weten hoe de ziekte zich in het natuurlijke verloop ontwikkelt en welke voorspellers we hebben voor achteruitgang of progressie van MS. Veranderingen zoals de schade en hersenkrimp die wij zagen, kunnen zo’n voorspeller zijn. Uiteindelijk hoop ik dat dit onderzoek bijdraagt aan de grote puzzel.”

Never give up, alles komt goed

Onlangs promoveerde Merlin. Wat betekent deze promotie voor haar? “Door ziekte heeft het onderzoek langer geduurd dan verwacht. Helaas heb ik niet alles kunnen onderzoeken wat ik wilde onderzoeken en ook niet alles kunnen bereiken wat ik wilde bereiken. Dat ik, ondanks alle tegenslag na zeven jaar toch hier sta, zegt veel over het team waarmee ik heb mogen werken. En met name over de steun van de mensen die naast me staan. In mijn proefschrift heb ik een quote geplaatst uit de Engelenmaker, kort gezegd: ‘Soms is wat onmogelijk lijkt alleen maar moeilijk, en is het slechts een kwestie van doorzetten.’ En dat is precies wat we hier hebben gedaan!”

Wat heeft haar geïnspireerd door te zetten, ondanks de tegenslag die op haar pad kwam?  “Mijn ouders. Mijn moeder heeft me altijd laten zien dat hard werken loont, en dat je elke dag opnieuw kunt proberen. Haar motto is “never give up”. Je kunt alles bereiken wat je wilt bereiken, al is het met tien omleidingen en veertien alternatieve routes. Mijn vader heeft me juist geleerd om dingen te laten zijn zoals ze zijn. Zijn motto is “alles komt goed”, ook al is dat ‘goed’ op dit moment misschien niet helemaal wat je verwachting is.”

Ambities voor de toekomst

Het mooiste van haar promotietraject vond Merlin de samenwerking met de patiënten en hun naasten. “De motivatie die zij hebben om met zijn allen te werken aan een oplossing voor MS, werkt aanstekelijk en is voor mij – en ons team – een echte drijfveer geweest om dit onderzoek af te ronden. Daarnaast vind ik kennisoverdracht naar zowel studenten en specialisten, maar ook naar de maatschappij erg belangrijk. De combinatie van onderwijs – dus kennisoverdracht – met onderzoek – dus juist kennis vergaren – en het contact met de patiënten zou voor mij de ideale werkomgeving zijn voor de toekomst!”

Foto: Sven Menschel

Website gemaakt door: Sturdy Digital