Marloes Bet heeft neurowetenschappen gestudeerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam en altijd een fascinatie gehad voor MS. “Als hersenonderzoeker ben ik natuurlijk geïnteresseerd in het brein, maar MS greep mijn aandacht vanwege het onvoorspelbare beloop en de uiteenlopende klachten die mensen ervaren. Bovendien raakte het mij dat veel mensen al jong met MS te maken krijgen.”
Het ontrafelen van de complexe en vaak onzichtbare symptomen van MS, dat is haar passie. In haar onderzoek richt ze zich daarom op de cognitieve problemen en vermoeidheidsklachten die veel mensen met MS ervaren. Marloes: “Ik hoop dat mijn onderzoek kan bijdragen aan een beter begrip van de ziekte. Uiteindelijk kunnen we met deze kennis hopelijk het verloop van de ziekte beter voorspellen en mensen meer zekerheid geven over hun toekomst.”
Haar werkbezoek aan het MS-centrum in Graz, Oostenrijk, heeft niet alleen nieuwe inzichten opgeleverd, maar ook de samenwerking tussen de verschillende onderzoeksteams versterkt. Marloes vertelt: “Samen met het MS-centrum in Graz hebben we gekeken naar vermoeidheid en hersenfunctie. Van hun team heb ik veel geleerd over de complexiteit van overlappende MS-symptomen. Veel mensen met MS kampen bijvoorbeeld zowel met vermoeidheid als depressiviteit. Dat maakt het een uitdaging om te onderscheiden of bepaalde hersenprocessen vooral met depressie te maken hebben, of met vermoeidheid. In Graz hebben ze daar veel ervaring mee, terwijl wij in Amsterdam juist de technische expertise hebben om hersenfunctie te bestuderen. Het samenbrengen van deze kennisvelden is daarom waardevol. Daarnaast heb ik goede, leuke contacten overgehouden aan mijn tijd in Oostenrijk. We gaan de komende tijd samen verder met dit onderzoek.”
Een van Marloes’ grootste inspiratiebronnen is Linda Douw, een wetenschapper die zich richt op het samenspel van hersennetwerken op verschillende niveaus. “Als wetenschapper is zij grondig, nieuwsgierig en staat ze altijd open voor nieuwe perspectieven. Als persoon en begeleider is ze behulpzaam, scherp, en helpt ze me zowel inhoudelijk als op het gebied van persoonlijke ontwikkeling goed op weg.” Dit voorbeeld van gedrevenheid en nieuwsgierigheid probeert Marloes zoveel mogelijk te volgen in haar eigen onderzoek.
“Van het team in Graz heb ik veel geleerd over de complexiteit van overlappende MS-symptomen.”
Het werkbezoek resulteerde daarnaast ook in belangrijke wetenschappelijke bevindingen. Samen met het team in Graz onderzocht Marloes hoe signaalstoffen in de hersenen zoals serotonine, dopamine en noradrenaline communiceren met verschillende hersengebieden en hoe deze interactie bijdraagt aan vermoeidheid bij mensen met MS. “We bestuderen hoe de communicatiepatronen van deze stofjes verstoord zijn bij mensen met MS die last hebben van vermoeidheid. De volgende stap is om de communicatiepatronen tussen deze gebieden en de rest van het brein in kaart te brengen. We kunnen dan beoordelen welke patronen specifiek samenhangen met de mate van vermoeidheid bij mensen met MS. Deze onderzoeksresultaten helpen ons om de onderliggende mechanismen van MS-symptomen te begrijpen.”
De werkomgeving in Graz verschilde op een aantal vlakken van die in Nederland. “Hoewel het team in Graz klein is, verzamelen de onderzoekers daar relatief veel verschillende gegevens van mensen met MS. Als gevolg hiervan hebben ze veel neuropsychologische expertise, maar is er minder tijd voor MRI-analyses. In Amsterdam hebben wij wat dat betreft een luxepositie: doordat onze data-unit het verzamelen van data ondersteunt, kunnen onderzoekers zich meer richten op de ingewikkelde MRI-analyses.” Wat Marloes verder opviel, was de nabijheid van verschillende onderzoeksgroepen op dezelfde werkplek. “In Graz zag ik echt de meerwaarde van dichter bij elkaar werken. In Amsterdam zijn onze teams groter en werken ze op verschillende afdelingen, zelfs in andere gebouwen. In Graz werkten veel kleinere teams binnen hetzelfde kantoorblok, wat zorgt voor spontaan en waardevol contact tussen onderzoekers met verschillende expertises.”
De resultaten van Marloes’ werkbezoek draagt bij aan de kennis over hoe vermoeidheid tot stand komt in het brein. Marloes licht toe: “Het laat zien op welke manier de communicatiepatronen van de signaalstoffen, zoals dopamine en serotonine, betrokken kunnen zijn bij vermoeidheid. Als we zien dat bepaalde hersengebieden zich chaotisch gedragen, waardoor de communicatie tussen belangrijke hersennetwerken verstoord raakt, kunnen we daar via de signaalstoffen hopelijk iets aan doen. Dit kan leiden tot gerichte interventies die de vermoeidheid bij mensen met MS kunnen verlichten, wat een belangrijke stap kan zijn in het verbeteren van hun kwaliteit van leven.”
Marloes kijkt met enthousiasme naar de toekomst. “De komende twee jaar ben ik nog bezig met mijn promotieonderzoek naar cognitie en vermoeidheid bij MS. Binnenkort gaan we specifiek naar de insula kijken, een vaak beschadigd hersengebied bij MS. Dit gebied helpt het brein schakelen tussen rust en focus, processen die cruciaal zijn voor zowel cognitie als vermoeidheid. Na mijn promotie blijf ik graag werkzaam binnen de neurowetenschappen, om samen te werken met verschillende partijen en nieuwe, creatieve oplossingen voor mensen met MS te ontwikkelen.”
Lees meer over haar onderzoek: Vermoeidheid en chaotische hersencommunicatiepatronen in MS.
