Gijs Kooij, wetenschapper en universitair hoofddocent bij MS Centrum Amsterdam, onderzoekt hoe vetstoffen bijdragen aan de progressie van MS. Donateurs van Stichting MS Research hebben dit onderzoek mogelijk gemaakt.
Gijs: “De familie van vetstoffen bestaat uit vetten en vetachtige stoffen zoals omega-3 vetzuren of cholesterol. Vetstoffen (lipiden) zijn onmisbaar voor ons lichaam en met name de hersenen. Ze zorgen voor de communicatie tussen cellen en kunnen aanzetten tot juist meer of minder ontstekingen. Een andere groep vormt de bouwstenen van ons lichaam. Zo bestaat myeline, de isolatielaag rondom zenuwbanen, voor een groot deel uit deze vetstoffen. In ons onderzoek begrijpen we hun rol inmiddels beter bij de achteruitgang van mensen met MS. En wat er gebeurt met de samenstelling van vetstoffen in verschillende stadia van de ziekte. Zo kunnen wij gerichter bepalen of we specifieke stoffen moeten aanvullen of juist remmen.”
“Vetstoffen reguleren niet alleen ontstekingen maar helpen ook bij schadeherstel van hersenweefsel. Een voorbeeld daarvan is de vetstof desmosterol. Door bepaalde enzymen te remmen, kan de balans tussen desmosterol en cholesterol positief worden beïnvloed. In verschillende modellen voor MS, zien we dat deze aanpak zorgt voor vermindering van ontstekingen.”
Gijs onderzoekt ook het effect van voeding. “Omega-3 is een bekend supplement dat kan helpen om ontstekingen onder controle te houden en cruciaal is voor een gezonde vetbalans. Vetzuren uit voeding worden opgeslagen in celmembranen en vrijgemaakt wanneer nodig. Wij brengen dit ‘opslag- en opnameproces’ in kaart bij mensen met en zonder MS. Er is nog geen wetenschappelijk bewijs dat extra omega-3 helpt bij een acute schub. Gijs hoopt dit in de toekomst verder te onderzoeken.
Ook bekijkt Gijs het mogelijke effect van de huidige ziekte-onderdrukkende behandelingen op de samenstelling van vetstoffen. Zijn team onderzoekt of een bepaald profiel van vetstoffen een snelle indicatie kan geven van de werkzaamheid van een behandeling.
Het MS-Fellowship en de bijbehorende subsidie hielpen Gijs bij het opzetten van zijn onderzoeksgroep. “Het gaf me de middelen en ruimte om mij verder te ontwikkelen en fungeerde als een internationale springplank voor mijn carrière.”
↳ Dit is een verkorte versie van het artikel uit ons magazine Rondom MS nr. 69. Benieuwd naar de volledige artikel? Download hier de laatste editie.
