Welke onderzoeksresultaten van het afgelopen jaar maken de meeste indruk? Jonge talenten uit het MS-onderzoek worden beloond voor hun bevindingen en presentaties.
Het delen van de laatste onderzoeksresultaten en hier met collega-wetenschappers over in discussie gaan. Dat staat centraal tijdens de jaarlijkse MS-onderzoeksdagen. Stichting MS Research organiseert jaarlijks een wetenschappelijk congres voor MS-onderzoekers uit Nederland en België. De onderzoeksdagen vonden dit jaar plaats op 19 en 20 juni, voorafgaand aan de ‘Dag voor mensen met MS’. Het programma werd samengesteld door dagvoorzitters Prof.dr. Inge Huitinga en Dr. Jörg Hamann van de Nederlandse Hersenbank voor MS. Naast fundamentele en klinische onderwerpen, was er speciale aandacht voor het zogenaamde weefselonderzoek. Onderzoek dat mogelijk wordt gemaakt door de bijzondere verzameling van weefsels van de hersenbank.
Er waren presentaties van drie internationale hoofdsprekers, Prof.dr. Gonçalo Castelo-Branco van het Karolinska Instituut in Zweden, Dr. Max Kaufmann van de universiteit van Hamburg (Duitsland) en Dr. Niamh McNamara van de universiteit van Edinburgh (Verenigd Koninkrijk). De eerste dag werd afgesloten met een inspirerende lezing van professor Dick Swaab. Hij vertelde met veel passie over geslachtsverschillen in het brein en hoe deze kunnen samenhangen met bepaalde aandoeningen zoals MS. Naast deze hoofdsprekers toonden jonge wetenschappers ook hun onderzoek en behaalde resultaten. Alle presentaties waren van hoge kwaliteit en werden duidelijk en helder gepresenteerd door de onderzoekers, ondanks sommigen toch een tikkeltje zenuwachtig waren. Het is mooi om MS-onderzoekers en -zorgprofessionals samen te brengen en bij te dragen aan het verbreden van het netwerk van individuele onderzoekers.
Ook dit jaar hebben we een prijs uit mogen reiken voor beste mondelinge presentatie en beste poster presentatie. De prijs voor beste mondelinge presentatie ging dit jaar naar Dr. Jeen Engelenburg van de Nederlandse Hersenbank. Jeen rapporteerde dat een nieuwe gen-variatie die samenhangt met een verhoogd risico op een ernstigere vorm van MS met meer ziekteactiviteit en hersenschade. Deze ontdekking is belangrijk om de zenuwschade bij progressieve MS beter in kaart te brengen. Op de site van de Nederlandse Hersenbank leest u meer over de resultaten van dit onderzoeksproject. De prijs voor de beste poster presentatie ging naar Lieve van Veggel, werkzaam bij de universiteit van Hasselt (België) en Maastricht. Lieve zoekt mogelijkheden om oligodendrocyten te beschermen en myeline herstel te bevorderen. Met deze onderzoeksvraag wil ze bijdragen om de onbeantwoorde medische behoefte voor progressieve MS tegen te gaan. Beide onderzoekers hebben een cheque ter waarde van €100 in ontvangst mogen nemen als erkenning en stimulans voor hun onderzoek en wetenschappelijke carrière.
Ook dit jaar heeft een vakkundige jury de proefschriften in het MS onderzoeksveld onder de loep genomen. Een moeilijke taak om uit de afgeronde MS-onderzoeken drie winnaars te selecteren. Dit waren Arlette Bruijstens (ErasMS centrum en Kind MS centrum Rotterdam), Thecla van Wageningen (MS centrum Amsterdam) en Chris van der Weijden (MS centrum Noord Nederland).
Arlette heeft met haar onderzoek bijgedragen aan meer kennis over de ziektemechanismen en ontwikkeling van MS in kinderen. Haar resultaten helpen om de behandeling van kinderen met MS te verbeteren. In haar pormotietraject, combineerde Arlette de coördinatie van de prospectieve, observationele PROUD-kids studie en klinische zorg op de poliklinische afdeling van het Nationale Kinder MS Centrum in Rotterdam.
Thecla heeft tijdens haar promotie onderzoek aangetoond dat er duidelijke verschillen zijn in ontstekingen in grijze stof en witte hersenstof. Deze bevinding toont aan dat dit uiteraard gevolgen heeft voor de effectiviteit van de huidige behandelingen. De belangrijkste boodschap van haar werk is dan ook om rekening te houden met het bereiken van beide hersengebieden bij de ontwikkeling van nieuwe behandelingen. De jury was vooral onder de indruk van de uitgebreide bespreking van haar proefschrift, waarbij de kandidaat heel duidelijk reflecteert op de impact van de bevindingen en welsprekend uitweidt over wat te doen in MS-onderzoek.
Chris zijn proefschrift werd als indrukwekkend beoordeeld door de jury vanwege de volledige integrale aanpak en innovatie. De promovendus had, net als de meeste kandidaten voor deze prijs, last van de COVID-periode, waardoor zijn onderzoek gedeeltelijk stil kwam te liggen. De vrijgekomen tijd gebruikte hij door verschillende overzichtsartikelen te schrijven die perfect in zijn proefschrift pasten en de oorspronkelijke studies ten volle verrijkten. De kandidaat moest de onderliggende neurobiologie begrijpen, maar had ook uitgebreide kennis nodig over de technische kanten van de meer dan grensverleggende methoden om het brein in beeld te brengen. De multidisciplinaire aanpak, die de kloof tussen laboratorium- en klinische bevindingen overbrugt, draagt echt bij aan onze huidige kennis over myeline-beeldvorming.
Een fenomeen van de onderzoeksdagen zijn de zogenaamde ‘MS speed dates’. De ‘MS speed dates’ zijn in het leven geroepen om jonge onderzoekers van verschillende kennisinstellingen samen te brengen en te kijken of ze samen met een origineel en verrassend onderzoekidee komen. Het koppel met het beste idee mag hun onderzoeksplan verder uitwerken en krijgen €10.000 om de eerste experimenten uit te voeren. Het doel is om samenwerkingen en interactie te bevorderen en we hopen dat er zo nieuwe, verfrissende ideeën ontstaan om MS uiteindelijk tegen te gaan.
Winnaars van de ‘MS speed dates’ zijn dit jaar Sarah Chenine (universiteit van Hasselt en universiteit van Maastricht) en Fabiënne van Puijfelik (ErasMS, Erasmus MC in Rotterdam). Zij combineren de Hasseltse/Maastrichtse expertise op het gebied van DNA met de Rotterdamse kennis over witte bloedcellen. Door het combineren van vakkennis willen zij meer inzicht krijgen in de programmering van witte bloedcellen. En uiteindelijk begrijpen welke witte bloedcellen schadelijk zijn in MS en waarom. We kijken uit naar het uitgewerkte onderzoeksvoorstel van deze twee jonge, enthousiaste onderzoekers.
