“Op deze manier kunnen we nog beter progressie bestuderen en behandelingen ontwikkelen die PIRA tegengaan, zodat in de toekomst zowel MS met relapses als MS onder relapses gestopt kan worden. En kan het mogelijk worden om MS echt te stoppen. MS wordt dan wellicht een ziekte die je hebt, maar geen beperkingen meer oplevert.”
Prof.dr. Joep Killestein, directeur MS Centrum Amsterdam
Belang: De huidige ontstekingsremmende medicijnen zijn effectief in het voorkomen van nieuwe ziekteaanvallen (zgn. relapsen) bij mensen met MS. Helaas zijn ze niet of nauwelijks effectief in het remmen van progressie zonder relapsen (genaamd PIRA). Het vroegtijdig signaleren, diagnosticeren en vervolgens behandelen van deze ziekte progressie is dan ook één van de belangrijkste uitdagingen in het huidige MS onderzoek. Hiervoor is het goed klinisch in kaart brengen en bestuderen van de onderliggende mechanismen essentieel.
Help prof.dr. Joep Killestein, hoofd van het MS Centrum Amsterdam, en zijn team hun doelen te bereiken.
Methode: In ons centrum hebben we recent nieuwe inzichten en technologieën ontwikkeld. Hierdoor zijn er nu veel goede mogelijkheden om PIRA in mensen met MS en ziektemodellen te onderzoeken. In dit project zal data van 350 mensen van het Amsterdam MS Cohort diepgaand geanalyseerd worden. Daarnaast zullen 150 mensen met MS en PIRA aan een nieuw cohort deelnemen, die we 2 jaar gaan volgen. Verschillende metingen (klinisch, vragenlijsten, MRI, afname van bloed, afweercellen en hersenvocht) vinden plaats bij de start van de studiedeelname en worden herhaald na 6 maanden, 18 maanden en 30 maanden na start deelname. Met deze materialen gaan we ook mechanistische studies uitvoeren in het laboratorium om de onderliggende mechanismen van PIRA op te helderen, zoals de veranderingen in de hersenvloeistof en bloed. En gaan we kijken in het hersenweefsel van overleden MS donoren en in verschillende humane celkweek modellen om meer inzicht te krijgen in het ziekteproces van PIRA.
Verwacht resultaat: Met dit onderzoek verwachten we meer inzicht te krijgen in het klinische beeld van PIRA. Hierdoor kunnen we betere diagnoses stellen. Daarnaast verkrijgen we nieuwe inzichten in de progressie van de ziekte, wat mogelijk kan leiden tot nieuwe aangrijpingspunten voor behandeling.
Impact: MS is een progressieve ziekte, die gepaard gaat met een grote verscheidenheid aan symptomen en veranderende behoeften van personen met MS gedurende het ziekteverloop. Adequate behandeling van symptomen is belangrijk voor het welzijn en de kwaliteit van leven van mensen met MS. De wetenschappelijke kennis die dit project oplevert is van belang voor verbetering van diagnose, prognose en behandeling van PIRA. Om dit te bereiken gebruiken we de nieuwste technieken en inzichten om middels klinische meetinstrumenten, op MRI scans, in bloed en ook in hersenvocht de onderliggende mechanismen van PIRA te detecteren. Een effectieve en vroegtijdige signalering en behandeling van PIRA verschijnselen in het centrale zenuwstelsel met nieuwe ziekte modulerende medicatie zal daarnaast op lange termijn de impact van de ziekte MS op de gezondheidszorg en maatschappij verder kunnen verminderen.
