De ‘schakelaar’ voor myeline-aanmaak staat uit

Op 8 november promoveerde Charlotte de Jong op een van de biologische processen die bij mensen met MS verstoord zijn: het herstel van myeline. Zij bestudeerde een eiwit, dat vermoedelijk een rol speelt in het blokkeren van myelineherstel.

Multiple sclerose is een chronische, progressieve ziekte waarbij ontstekingen ontstaan in het centrale zenuwstelsel. MS tast de beschermlaag, myeline, van de zenuwen aan, waardoor het centrale zenuwstelsel bepaalde signalen niet goed kan verwerken. De hoeveelheid, ernst en aard van de klachten verschillen van persoon tot persoon, maar mensen met MS hebben vaak te maken met onder meer ernstige vermoeidheid, pijn, problemen met het geheugen en denkvermogen en bij het bewegen.

Blokkeren van myelineherstel

Het onderzoek van Charlotte richtte zich op een van de biologische processen die bij mensen met MS verstoord is: het herstel van myeline. In het bijzonder bestudeerde zij een eiwit, galectine-4, waarvan zij vermoedt dat het een rol speelt in het blokkeren van het herstel van myeline.

De rol van een eiwit

Voor het herstellen van myeline zijn onder meer specifieke cellen nodig: de oligodendrocyten. Deze myeline-vormende cellen zijn normaal gesproken aanwezig in het centrale zenuwstelsel. Maar in de aangetaste gebieden bij mensen met MS worden deze cellen niet goed aangestuurd. Dit is één van de redenen waardoor het herstellen van beschadigde myeline niet meer lukt. Charlotte bestudeerde de rol van het eiwit galectine-4. Dit eiwit wordt uitgescheiden door zenuwcellen en zich kan binden aan onrijpe oligodendrocyten. Daardoor kunnen zij niet goed ‘rijpen’ tot volwassen cellen en stokt de productie, terwijl die volwassen oligodendrocyten juist hard nodig zijn om myeline te herstellen.

Schakelaars die altijd ‘uit’ staan

In haar onderzoek wist Charlotte de bindingsplaatsen van het eiwit galectine-4 te identificeren: de plek waar het eiwit zich aan de cel bindt. “Die bindingsplaats zou je een schakelaar kunnen noemen. Een schakelaar die in principe altijd op ‘aan’ staat, maar op ‘uit’ gaat zodra galectine-4 daar ‘landt’. Dat is wat er bij mensen met MS gebeurt: bij hen staan de schakelaars continu ‘uit’, wat het herstel van myeline in de weg staat. “De identificatie van deze schakelpunten is uitermate belangrijk, om een andere manier te vinden om de negatieve werking van galectine-4 tegen te gaan”, aldus Charlotte in haar proefschrift. “Medicatie voor mensen met MS is vooral gebaseerd op het remmen of beïnvloeden van het immuunsysteem, maar niet op het remmen van de progressie van de ziekte. Vervolgonderzoek blijft zeker nodig. Maar ik hoop dat de nieuwe kennis over galectine-4 bijdraagt aan het inzicht in de processen die actief zijn bij MS. En bijdragen aan het ontwikkelen van medicatie die het proces van myelineherstel positief kan beïnvloeden.”

 

Het promotieonderzoek van Charlotte de Jong vond plaats bij MS Centrum Noord-Nederland en is gefinancierd door Stichting MS Research. Het huidige onderzoek van het MSCNN richt zich op bevorderen van het herstel van myeline en het ontwikkelen van nieuwe therapieën om MS te behandelen en achteruitgang in het functioneren van mensen met MS te voorkomen. 

 

 

Website gemaakt door: New Fountain