Wat als we aan de hersenen al kunnen zien wat iemand met MS zelf nog niet merkt? Uit onderzoek van Lonneke Bos en haar collega’s van het MS Centrum Amsterdam, gepubliceerd in Neurology, blijkt dat MRI-scans meer kunnen laten zien dan tot nu toe werd gedacht.
In dit onderzoek is MRI-technologie gecombineerd met kunstmatige intelligentie. Met behulp van een computermodel analyseerden de onderzoekers MRI-data. Dit model werd ingezet om hersenscans sneller, nauwkeuriger en specifieker te analyseren dan met traditionele methoden mogelijk is. Zo kon de zogenoemde hersenleeftijd worden berekend: een maat die een meer compleet beeld geeft van subtiele veranderingen in de hersenen bij MS, zelfs voordat patiënten zelf klachten ervaren.
De hersenleeftijd is een maat voor hoe ‘oud’ de hersenen eruitzien op een MRI-scan. Dit onderzoek bevestigt dat deze maat veranderingen in de hersenen zichtbaar maakt op een moment dat mensen nog geen duidelijke lichamelijke of cognitieve klachten ervaren. Tegelijkertijd blijkt de hersenleeftijd nauw samen te hangen met zowel cognitieve achteruitgang als fysieke beperkingen bij MS, waardoor één MRI-maat meerdere aspecten van de ziekte weerspiegelt.
Voor het onderzoek werd gebruikgemaakt van het Project Y-cohort van het MS Centrum Amsterdam, waarin deelnemers allen geboren zijn in 1966. Hierdoor kon de conclusie onafhankelijk van leeftijd worden bepaald. Met behulp van een geavanceerde machine learning-techniek werd de hersenleeftijd berekend op basis van MRI-scans, gecombineerd met uitgebreide klinische gegevens. Dit maakte het mogelijk om het effect van MS op de hersenen nauwkeurig in kaart te brengen.
De resultaten laten zien dat hersenleeftijd een veelbelovende en relatief eenvoudig toepasbare maat is om hersenschade bij en de ernst van MS te volgen. In de toekomst kan deze methode mogelijk worden ingezet in de spreekkamer, om veranderingen in de hersenen eerder te signaleren en mensen met MS beter te begeleiden.
Vervolgonderzoek richt zich op hoe de hersenleeftijd zich in de loop van de tijd ontwikkelt en waarom sommige mensen met MS een hogere hersenleeftijd hebben dan anderen.
Het promotieonderzoek van Lonneke vond plaats binnen een meerjarig onderzoeksproject van Stichting MS Research, in samenwerking met University College London. Haar internationale werkbezoek werd mede mogelijk gemaakt door Stichting MS Research. Meer lezen over: onderzoek naar hersenleeftijd?
