Toekomstmakers in het MS-onderzoek

Voor het eerst werd er onderscheid gemaakt tussen twee categorieën: Onderliggende Mechanismen en Behandeling & Zorg. Binnen deze thema’s zijn hun proefschriften als bijzonder waardevol en invloedrijk beoordeeld voor het MS-veld. In De Nieuwe Liefde in Amsterdam presenteerden Aletta en Rozemarijn hun veelbelovende onderzoek.

Microgliacellen onder de loep

Aletta verdiepte zich in de rol van microgliacellen – de afweercellen van onze hersenen – en onderzocht hoe deze zich gedragen op plekken waar MS-schade zich opstapelt, de zo genoemde laesies. Ze ontdekte dat microglia zich anders gedragen in laesies die aan het herstellen zijn dan laesies waar de schade juist toeneemt. Een  opvallende sleutelspeler in dit verschil: ijzer. De manier waarop microgliacellen ijzer verwerken, lijkt invloed te hebben op de ontwikkeling van een laesie. Een belangrijke bevinding, want ijzer kan mogelijk helpen om ziekteactiviteit in een vroeg stadium op te sporen.

De voorspellingen van hersenscans

Rozemarijn analyseerde hersenscans van mensen in een vroeg stadium van MS, kort nadat zij waren gestart met een ontstekingsremmende behandeling. Ze keek of veranderingen op de scans, zoals hersenkrimp en groei van laesies, iets konden zeggen over het latere ziekteverloop. En dat bleek het geval. Mensen die al vroeg tekenen van hersenkrimp vertoonden, hadden vijf jaar later meer klachten, dan degenen bij wie de vroegtijdige hersenkrimp uitbleef. Ook bij mensen met een vroege toename in laesievolume, zag Rozemarijn vaker terugvallen en verdere hersenschade. Deze inzichten geven artsen waardevolle handvatten om sneller in te schatten of een behandeling aanslaat, en waar nodig tijdig bij te sturen.

Prijzen voor scherpe inzichten

De MS-onderzoeksdagen werden feestelijk afgesloten met de uitreiking van de prijzen voor de beste mondelinge en posterpresentatie. Mirjam Koster (MS Centrum Noord Nederland) won de prijs voor haar indrukwekkende presentatie. Haar onderzoek viel op door de innovatieve aanpak én haar krachtige manier van presenteren. Ze onderzoekt hoe cellen met elkaar communiceren bij het ontstaan en uitbreiden van MS-laesies. Door slimme combinaties van analysemethoden voor het meten van gen-activiteit in cellen, ontdekte ze een nieuw type microgliacel aan de rand van laesies – mogelijk een sleutelspeler in het groeiproces van deze MS-laesies.

Celonderzoek in 3D-model

De posterprijs ging unaniem naar Juliët van Iersel (MS Centrum Amsterdam). Tijdens de posterwalk overtuigde ze met een heldere uitleg en een sterk visueel ontwerp. In haar onderzoek bestudeert ze hoe ontstekingen de werking van microgliacellen beïnvloeden in een geavanceerd model, gebaseerd op menselijke stamcellen. Ze vergelijkt hoe deze cellen reageren in een omgeving die lijkt op de witte als grijze stof van de hersenen. Cruciale kennis om de ontwikkeling van MS beter te begrijpen.

De MS-onderzoeksdagen stonden dit jaar in het teken van kennis delen, samenwerking en innovatie. Maar liefst 180 MS-professionals uit België en Nederland kwamen bijeen. Klik hier voor het volledige verslag van deze dagen.