Op weg naar effectieve behandelingen voor MS

27 maart 2025

De Italiaanse Valentina Pegoretti verruilde Trento voor Groningen om daar haar studie neurowetenschappen af te ronden. Na haar studie bleef ze in Groningen om onderzoek te doen naar de werking van bepaalde communicatieroutes bij MS. Diepgaande kennis over deze routes is nodig om te begrijpen welke gunstige en nadelige effecten een behandeling heeft.

 

Valentina zoekt een goed leven vol grote idealen in een slimme en collectieve omgeving. De afgelopen jaren heeft zij dit gevonden bij het MS Centrum Noord Nederland, waar zij haar promotieonderzoek heeft gedaan onder begeleiding van dr. Wia Baron, prof. Jon Laman en prof. Ulrich Eisel. Het team van dit centrum heeft haar geïnspireerd en geholpen om de wetenschapper te worden, die ze nu is.

Onderzoek naar TNF-receptoren en MS

Valentina’s onderzoek richtte zich op de rol van TNF-receptoren bij MS. Ze vertelt: “Huidige MS-behandelingen pakken de combinatie van ontsteking en zenuwschade niet volledig aan, vooral niet bij progressieve MS. TNF-blokkers, die al breed ingezet worden bij andere auto-immuunziekten, zoals reuma, zijn in het verleden ook getest bij MS. Helaas bleek destijds dat bij mensen met MS de symptomen juist verergerd werden door deze behandeling. Om te begrijpen waarom de behandeling niet aansloeg, is kennis over de biologische processen waarop het medicijn aangrijpt, onmisbaar. TNF is een belangrijk eiwit in ons lichaam dat helpt infecties tegen te gaan door een onstekingsreactie te activeren. TNF communiceert via 2 TNF-receptoren: via de ene receptor gaat het infecties tegen en via de andere receptor zorgt het juist voor herstel van het lichaam (onder andere myeline).

“Het onderzoek bleek ingewikkelder dan we vermoedden”

De eerste route, waarbij TNF het immuunsysteem activeert, is schadelijk bij auto-immuunziekten. Deze route moet bij MS geremd worden en dit kan heel goed met de huidige TNF-blokkers. De tweede route draagt echter bij aan het herstel, en dat gedeelte wil je bij MS juist niet remmen. Het bleek dus veel ingewikkelder dan we in eerste instantie vermoedden. Als je me aan het begin van mijn promotieonderzoek had gevraagd, had ik waarschijnlijk gezegd dat dit onderzoek zou leiden tot een nieuw medicijn dat mensen met MS zou kunnen helpen. Zo ver zijn we nog niet, maar ons onderzoek heeft wel nieuwe kennis over de communicatieroutes van TNF opgeleverd. Wij ontdekten dat TNF-communicatie op verschillende manieren functioneert en, indien juist aangestuurd, ondersteuning kan bieden aan de hersencellen voor herstel. Een ideale behandeling zou route 1 blokkeren om ontstekingen tegen te gaan en route 2 stimuleren om myeline herstel te bevorderen. Een aandachtspunt hierbij is vaststellen in welk stadium van de ziekte blokkade van de routes gunstig is. Een andere uitdaging is om de TNF-blokkers op de juiste plaats in het lichaam, in de hersenen, te krijgen. Hoewel we dus nog ver van een goedgekeurd medicijn zijn, vormt dit onderzoek een stap richting de ontwikkeling van effectievere behandelingen voor MS.”

“MS is een ziekte met vele uitdagingen”

Valentina deelt waarom ze voor MS-onderzoek heeft gekozen: “MS is een slopende ziekte die veel mensen treft. Het is ook een ziekte met veel uitdagingen, niet alleen op het gebied van behandeling, maar ook is er nog veel onbekend over de onderliggende ziekteprocessen. Wetenschappers worden vaak aangetrokken door ingewikkelde uitdagingen. Wat ik persoonlijk interessant vind aan MS-onderzoek, is de unieke en kenmerkende aard van de ziekte. De verstoringen in het immuunsysteem en het zenuwstelsel zijn met elkaar verweven, en het begrijpen van hun onderlinge communicatie is belangrijk om onze kennis is te vergroten.”

Valentina Pegoretti_gepromoveerdEen belangrijk keerpunt

Op de vraag wat deze promotie voor haar betekent, antwoordt Valentina: “Na lange tijd wachten om mijn proefschrift te verdedigen, betekent deze promotie voor mij de vrijheid om door te gaan met de volgende stappen in mijn leven. Het markeert het begin van mijn onafhankelijkheid. Ik vergelijk mezelf een beetje met een schildpad die, vers uit het ei, instinctief de oceaan weet te bereiken, maar zich nog niet bewust is van de uitgestrekte wereld die verderop wacht. Deze promotie is voor mij niet het einde, maar een belangrijk keerpunt. Ik hoop op een mooie toekomst en kijk uit naar wat komt. Soms maakt de complexiteit van de wetenschap me een beetje bang, maar ik zie mezelf zeker in de academische wereld werken. Het is een spannend pad, en ik ben vastbesloten om een positieve bijdrage te leveren aan het MS-onderzoek.”

Meer lezen over het onderzoek van Valentina kan hier: TNFR2 als een aangrijpingspunt voor de behandeling van MS

Website gemaakt door: Sturdy Digital