< Terug naar onderzoeken

Onderzoeksinformatie

Project nummer: 20-1111
Subsidievorm: Overig
Doel: Diagnose en verloop
Onderzoekers:
Prof.dr. Hanneke Hulst,
Drs. Maureen van Dam
Instituut: MS Centrum Amsterdam, Universiteit Leiden
Budget: Extra subsidie van € 10.000 voor 8 maanden, 2021-2022
Status: Toegekend

Accuraat meten van cognitie in MS

Belang: Cognitieve problemen komen voor bij ongeveer 65% van alle mensen met MS. Patiënten ervaren voornamelijk problemen op het gebied van aandacht, snelheid van informatieverwerking (snelheid van denken), uitvoerende functies (plannen en organiseren), en geheugen. Cognitieve problemen hebben nadelige effecten op het dagelijks functioneren, worden geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven, problemen in relationele sfeer en kunnen in sommige gevallen zelfs leiden tot het verlies van een arbeidspositie.

Het meten van de cognitieve functies van mensen met MS is van groot belang bij het onderzoek naar oorzaak en behandeling. De cognitieve functies worden vaak in kaart gebracht met een neuropsychologisch onderzoek (NPO). Het NPO bestaat vaak uit meerdere tests om verschillende cognitieve functies in kaart te brengen. Het NPO is helaas niet perfect. Het wordt in een streng gecontroleerde testomgeving afgenomen. In een stille kamer zonder afleiding. Dit is niet altijd een goede afspiegeling van de cognitie in het dagelijks leven. In het dagelijks leven is er niet altijd volledige stilte en volledige focus, maar is er juist afleiding van kinderen, werk of omgeving. Om een idee te krijgen over hoe de cognitieve functies in het dagelijks functioneren parten spelen, willen wij een nieuwe vragenlijst ontwikkelen. Het Alzheimercentrum Amsterdam (Dr. Sietske Sikkes) heeft een vragenlijst ontwikkeld om cognitieve problemen bij dagelijkste activiteiten te meten bij mensen met de ziekte van Alzheimer. Dit is de Amsterdamse i-ADL (instrumentele activiteiten van het dagelijks leven) vragenlijst. De vragen gaan over hele specifieke activiteiten van het dagelijks leven (bijvoorbeeld koken, bankzaken regelen, gebruik van smartphone). Door deze vragenlijst aan te passen naar activiteiten die relevant zijn voor mensen met MS, kunnen we meer inzicht krijgen op welke domeinen problemen optreden, in welke mate en waarop we zouden moeten ingrijpen.

Hanneke werkt aan het beter voorspellen van het ziekteverloop

Helpt u mee?

Vragenlijst over dagelijkse vaardigheden

Methode: Onderzoekers van MS Centrum Amsterdam hebben deze Amsterdamse i-ADL vragenlijst, die oorspronkelijk voor mensen met de ziekte van Alzheimer was ontwikkeld, met hulp van nationale en internationale experts (neurologen, neuropsychologen, ergotherapeuten en neurowetenschappers) en ervaringsdeskundigen (mensen met MS) aangepast. Om te bepalen of deze aangepaste i-ADL vragenlijst voor mensen met MS goed in staat is om cognitieve problemen in het dagelijks leven op te pikken, zullen wij de lijst afnemen bij een grote groep van 100 mensen met MS met verschillende ziektetypes en ziekteduur.

Maureen van Dam, promovenda op dit project

Beter vaststellen van cognitieve problemen

Verwacht resultaat: Het resultaat van dit project is een gevalideerde i-ADL vragenlijst specifiek ontworpen voor het vaststellen van cognitieve problemen in het dagelijks leven van mensen met MS. De vragenlijst kan zowel in de kliniek als in wetenschappelijk onderzoek worden gebruikt. Op deze wijze draagt het project bij aan meer kennis en een betere behandeling van cognitieve problemen van mensen met MS. Momenteel zijn er gegevens beschikbaar van >100 mensen en de komende periode zullen de laatste mensen getest worden.

 

 

Cognitieve revalidatie bij MS

Impact: Het kunnen meten van de cognitieve functies van mensen met MS in het dagelijks leven is van groot belang bij het onderzoek naar cognitie en het inzetten van adequate cognitieve revalidatie.
Projectnummer: 20-1111

Publicatie:

  • van Dam, M., Sikkes, S. A., Rammeloo, E., Reinders, E., Jelgerhuis, J. R., Geurts, J. J., … & Hulst, H. E. (2021). Cognitive functioning in everyday life: The development of a questionnaire on instrumental activities of daily living in multiple sclerosis. Multiple Sclerosis Journal–Experimental, Translational and Clinical7(3), 20552173211038027.