“We zien dat een grote diversiteit in ziektebeloop correspondeert met grote verschillen in de hersenen na overlijden. Er zijn dus verschillende behandelingen nodig om gerichte therapie te geven. Ik hoop dat dit in de komende tien jaar mogelijk wordt. Wij zullen daar alles aan doen!”
Prof.dr. Inge Huitinga
Belang: De Nederlandse Hersenbank voor MS (NHB-MS) is een samenwerking tussen de Nederlandse Hersenbank en het MS-onderzoek binnen de Neuroimmunologie onderzoeksgroep (IMM) van het Nederlands Herseninstituut. Het doel van de NHB-MS is het beschikbaar maken van goed gekarakteriseerd en gedocumenteerd hersenweefsel van donoren met MS, ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek. Hoe verliep de ziekte bij deze persoon? Hoe zien de laesies in de hersenen er uit? Vervolgens kunnen onderzoekers wereldwijd met dit hersenweefsel én al deze informatie onderzoek doen. Dit is van groot belang om op cel- en molecuulniveau in kaart te brengen wat gebeurt in de hersenen bij mensen met MS. Op deze manier kunnen we bijdragen aan het begrijpen van MS en het verbeteren van prognoses en behandelingen.
Help prof.dr. Inge Huitinga, directeur van de NHB-MS, en haar team hun doelen te bereiken.
Methode: De NHB registreert mensen die hun hersenen ter beschikking willen stellen aan wetenschappelijk onderzoek bij leven. Na hun overlijden voert de NHB z.s.m. een obductie uit en stelt het hersenweefsel daarna ter beschikking aan wetenschappers over de hele wereld. De NHB heeft een apart donorprogramma voor NHB-MS, dat focust op het registreren van donoren met MS. Bij de obductie worden MS laesies op MRI geleide uitgenomen en m.b.v. expertise van de IMM-leden tot in detail gekarakteriseerd. De onderzoekers van de IMM-groep leveren de wetenschappelijke expertise om de kenmerken van het hersenweefsel en de verschillen tussen donoren in kaart te brengen. Vervolgens adviseren de IMM-leden de onderzoekers die MS weefsel aanvragen bij de NHB-MS, om er zo voor te zorgen dat elke aanvrager het weefsel ontvangt dat het meest geschikt is voor hun onderzoek. Daarnaast analyseert de IMM groep het MS weefsel, waardoor nog meer gegevens beschikbaar komen over o.a. cel schade en genetische kenmerken van donoren in relatie tot het klinische beloop.
Resultaat: Sinds het begin van NHB-MS in 1990 hebben in totaal al ruim 1.000 mensen met MS zich geregistreerd als hersendonor. Daarvan zijn helaas 400 donoren overleden. Het hersenweefsel van deze overleden donoren heeft bijgedragen aan belangrijk wetenschappelijk onderzoek. In 2023 heeft NHB-MS deze activiteiten voortgezet en zijn er nog 19 nieuwe donoren geregistreerd en hebben er ook 19 obducties van donoren met MS plaatsgevonden. Bij een obductie worden de hersenen verdeeld in kleinere gebieden, die vervolgens worden uitgegeven aan onderzoekers. In 2023 zijn er in totaal 1.266 van deze gebieden naar 43 verschillende MS onderzoeksprojecten gegaan. Onderzoeksprojecten waarbij gebruik is gemaakt van NHB-MS weefsel heeft in 2023 geleid tot 16 publicaties in wetenschappelijke tijdschriften.
Impact: Het beschikbaar maken van hersenweefsel van mensen met MS maakt meer onderzoek mogelijk naar veranderingen in de hersenen bij MS. Dit kan leiden tot aanknopingspunten voor verbeterde diagnoses, prognoses en therapieën. Daarnaast helpt het in kaart brengen van de pathologische, klinische en genetische gegevens van de grote groep donoren met MS bij het beter begrijpen van de grote verschillen tussen deze donoren, in het beloop en de pathologie van MS. Wanneer er meer bekend is over de achterliggende mechanismen waardoor MS bij de ene persoon anders verloopt dan bij de andere, kunnen er ook meer mogelijkheden komen voor gepersonaliseerde medicatie.
Projectnummer: 18-406g
