“Meer gerichte therapieën waarbij slechts 1 of enkele specifieke cel subtypes worden getarget, hebben de potentie om zowel 1) meer efficiënt te zijn, alsook 2) minder ongewenste bijwerkingen te veroorzaken.”
Jarne Beliën, promovendus
Belang: MS is een chronische auto-immuunziekte van het centrale zenuwstelsel en vormt de meest voorkomende, niet-traumatische oorzaak van invaliditeit bij jongvolwassenen. Huidige geneesmiddelen werken via het onderdrukken van volledige takken van het immuunsysteem, met een focus op T- en B-cellen, wat helaas ook ongewenste bijwerkingen veroorzaakt.
Een volgende stap is om te gaan zoeken naar specifieke subtypes van immuuncellen, cruciaal in MS, die op een meer selectieve manier gebruikt kunnen worden voor behandelingen of die als biomarkers kunnen dienen. De ‘natural killer’ cellen of NK-cellen, cytotoxische cellen van ons aangeboren immuunsysteem, vormen een mogelijke kandidaat.
Methode: Om de heterogeniteit en rol van NK-cellen in MS te ontrafelen, zullen we gebruik maken van een combinatie van de nieuwste ‘single-cell’ technologieën, waarbij we immuun cellen van mensen met MS in het bloed, hersenvocht en de hersenen gaan onderzoeken op individuele basis. Vervolgens, gaan we met behulp van bio-informatica de verkregen informatie van deze verschillende metingen samenvoegen.
Resultaat: Dankzij dit project hebben we nu een belangrijke bron aan informatie verkregen, een soort atlas van het NK-cel landschap in verschillende gezonde en zieke weefsels. Onze eerste analyses wijzen erop dat de NK-cellen van mensen met MS of een andere auto-immuun ziekten (bijvoorbeeld reuma) er anders uitzien dan de NK-cellen die terug te vinden zijn in gezonde personen of personen met virale infecties of kanker. Ook zagen we dat het specifieke weefsel, waarin de NK-cel zit, bijdraagt aan het functioneren van die NK-cel. We moeten nu dieper in deze atlas duiken om te ontrafelen welke gevolgen dit kan hebben voor de behandeling van MS en andere auto-immuun ziekten.
Impact: NK-cellen vormen reeds het doelwit van verschillende kankerbehandelingen. Ze spelen ook een cruciale rol in virale infecties. Echter, tot nu was er weinig informatie over hun bijdrage aan auto-immuun ziekten zoals MS. Met de NK-cel atlas die we in dit project hebben samen gesteld, kunnen we nu beginnen met uitpluizen of NK-cellen – en welke specifiek – een rol kunnen spelen in de behandeling van MS en andere auto-immuunziekten. Dit is belangrijk aangezien specifiekere therapieën, gericht op slechts 1 of enkele cel subtypes, meer kans maken om doeltreffender te zijn dan de huidige behandelingen en minder ongewenste bijwerkingen veroorzaken.
Nieuwsberichten:
De subsidie voor het onderzoek van Jarne is mogelijk gemaakt door het Fund Girn, een fonds dat wordt beheerd door de Koning Boudewijnstichting. Stichting MS Research selecteerde de onderzoeksprojecten en draagt zorg voor de monitoring van de voortgang en resultaten.
