“Mensen met MS hebben andere bacteriën in hun darmen dan mensen zonder MS. Wij willen daarom weten of transplantatie van poep van gezonde mensen naar mensen met MS helpt als behandeling voor MS. We gaan eerst bij 10 mensen kijken of dit veilig kan. Als dat zo is, willen we het verder uitzoeken.”
Dr. Bob van Oosten
Belang: In de darmen leven veel verschillende bacteriën en andere micro-organismen, samen ook wel darmmicrobiota genoemd. Gezonde mensen hebben een evenwichtige samenstelling van hun darmmicrobiota. Hierdoor krijgen schadelijke bacteriën geen kans om zich te vestigen en vermenigvuldigen. Bij verschillende darmziekten en ook andere aandoeningen zien we echter een verstoorde darmmicrobiota. Een poeptransplantatie blijkt de darmmicrobiota van mensen met een darmziekte te kunnen herstellen. Ook veel mensen met MS hebben een verstoorde darmmicrobiota. In het buitenland is een studie gedaan in een model voor MS. Een darmmicrobiota die lijkt op die van mensen met MS bleek samen te gaan met een ernstiger ziekteverloop. Terwijl een ‘gezonde’ darmmicrobiota zorgt voor een mildere ziekte. Wij vragen ons daarom af wat er gebeurt als je de darmmicrobiota van mensen met MS vervangt door die van een gezonde persoon.
Methode: In Nederland is er sinds 2015 een zogenaamde poepbank, de Nederlandse Donor Feces Bank (NDFB). Dit is een samenwerking van de universitair medische centra in Leiden, Rotterdam, Wageningen en Amsterdam. Deze bank heeft al ruim 150 poeptransplantaties uitgevoerd voor uiteenlopende aandoeningen. Hoe het mechanisme bij poeptransplantatie precies werkt, is nog niet bekend. Wel weten we dat ongeveer 70% van het immuunsysteem in het spijsverteringskanaal ligt. Er zijn aanwijzingen dat een verstoorde darmmicrobiota, die veel mensen met MS hebben, het immuunsysteem ontregelt en dat dit dus mogelijk kan verbeteren als de darmmicrobiota wordt hersteld.
In het huidige onderzoek krijgen tien mensen met MS twee poeptransplantaties. De deelnemers krijgen voor en zes maanden na de behandeling een aantal testen: MRI-scans en onderzoek van bloed en ontlasting. Voorafgaand aan de poeptransplantatie krijgen deelnemers een antibioticakuur en worden de darmen leeggemaakt met een sterk laxeermiddel. Daarna krijgen ze twee poeptransplantaties, twee weken na elkaar.
Resultaat: Alle deelnemers aan het onderzoek verdroegen de behandeling goed. De bijwerkingen waren mild. Het effect op de MS verschijnselen was wisselend. Sommige deelnemers meldden vooruitgang, anderen bemerkten geen verschil en er waren ook enkele deelnemers die verslechterden, waarbij één deelnemer een relapse (‘schub’) had. Deze patiënt had ook nieuwe afwijkingen op MRI-scans aan het begin en het einde van het onderzoek. We zagen een paar aanwijzingen voor veranderingen in het immuunsysteem na transplantatie, die interessant zijn om verder te onderzoeken. Het lijkt er dus op dat poeptransplantatie ook buiten de darm effecten heeft.
Impact: De eerste resultaten tonen aan dat poeptransplantatie bij mensen met MS goed kan worden toegepast en bij deze kleine groep veilig was. De weg ligt daarmee open naar onderzoek op grotere schaal. Het is nog te vroeg om te zeggen of de transplantatie echt helpt bij MS. Het lijkt geen wondermiddel voor iedereen, zoals te zien aan de deelnemer met een terugval (‘schub’) van de MS. Aan de andere kant zagen we veranderingen in het immuunsysteem na transplantatie, die interessant zijn om verder te onderzoeken. Als we beter begrijpen wat er gebeurt na een poeptransplantatie kunnen we deze behandeling mogelijk in de toekomst gebruiken voor mensen met MS.
Projectnummer: 19-1045
Nieuwsberichten:
