“In hersenweefsel van mensen met MS hebben we aanwijzingen gevonden voor een afweerreactie tegen een virus. We willen uitzoeken of er daadwerkelijk een virus zit, welk virus dit is en of deze een rol speelt bij het ontstaan van MS.”
Prof.dr. Inge Huitinga
Belang: In dit project gaan we op zoek naar de oorzaak van MS. Een goed begrip hiervan zal de gerichte ontwikkeling van behandelingen mogelijk maken. MS-ontstekingen (laesies) zijn gebieden in de hersenen en het ruggenmerg die zijn aangedaan door MS. Wij hebben hersenweefsel van overleden donoren met MS onderzocht. Hierin hebben we aanwijzingen gevonden dat in de aangedane gebieden het afweersysteem actief is tegen een virus. Deze bevinding suggereert dat er één of meerdere virussen aanwezig zijn of zijn geweest in de hersenen van mensen met MS. Zowel de virussen zelf als de afweerreactie die nodig is om het virus op te ruimen, kunnen schadelijk zijn. Het hersenweefsel raakt beschadigd en MS-laesies kunnen ontstaan. In dit project gaan we op zoek naar alle virussen die aanwezig zijn in hersengebieden aangedaan door MS. Op deze manier willen we meer duidelijkheid krijgen over de rol van virussen bij het veroorzaken van MS.
Methode: We hebben hersenweefsel van de Nederlandse Hersenbank voor MS (NHB-MS) gebruikt om afweerreacties tegen virussen op te sporen in MS-laesies en donorweefsel. Vervolgens gebruikten we interferon-α-expressie als marker voor de antivirale reactie op cellen die mogelijk virale activiteit bevatten. Met behulp van de zeer gevoelige techniek genaamd ‘next-generation sequencing’ (RNAseq) kunnen we alle virussen identificeren. Zelfs een ‘rustend’ virus dat zich niet actief aan het vermenigvuldigen is, kunnen we vinden met deze techniek.
Resultaat: We hebben de productie van bepaalde eiwitten in de afweerreactie tegen virussen (de productie van antivirale eiwitten) in remyeliniseerde laesies van MS donoren gelokaliseerd. We zien dat dit voornamelijk gebeurt bij bepaalde vergrote bloedvaten, die zich in en rondom de laesies bevinden. Deze bloedvaten hebben een karakteristieke verdikte vaatwand en worden omgeven door cellen die deze antiviraal eiwitten tot expressie brengen. Ook de bloedvatwanden zelf produceren deze eiwitten. Deze vergrote bloedvaten en de sterke afweerreactie tegen virussen lijken karakteristiek te zijn voor remyeliniseerde laesies, aangezien ze minder voorkomen in andere type laesies. Deze resultaten wijzen op de mogelijke activiteit van virussen in de cellen van de bloedvatwand. De analyse van deze gegevens is nog gaande. Voorlopige analyse heeft echter geen bekende humane virussequenties aan het licht gebracht.
Impact: De resultaten van dit project hebben een nieuw element van het ziekteproces onthuld, namelijk de aanwezigheid van een anti-virus signaalrespons in en rond MS-laesies. Wij geloven dat dit van aanzienlijk belang is voor de MS-onderzoeksgemeenschap. Verdere analyse van de data is nodig om te bepalen of we vreemde of afwijkende sequenties kunnen waarnemen die de anti-virus respons veroorzaken.
Projectnummer: 18-1034
