“Als we weten waar autoantistoffen in MS tegen gericht zijn, is het mogelijk om bloedtesten te ontwikkelen, waardoor de diagnose MS sneller gesteld kan worden.”
Prof. Ger Pruijn
Belang: Auto-immuunreacties worden gekenmerkt door aanvallen van het immuunsysteem tegen het eigen lichaam en spelen een belangrijke rol in het ontstaan van MS. Bij mensen met MS worden in het bloed autoantistoffen waargenomen die binden aan eiwitten in het centrale zenuwstelsel (CZS). Deze autoantistoffen zouden kunnen helpen om de diagnose MS te stellen en het ziekteverloop te volgen. Het is niet duidelijk hoe MS-autoantistoffen ontstaan en wat ze precies herkennen. Dat maakt het moeilijk om ze te gebruiken als biomarkers. Momenteel zijn er geen betrouwbare bloedtesten voor MS beschikbaar. Ketens van suikermoleculen, glycanen genoemd, die vastzitten aan eiwitten in het CZS veranderen mogelijk in samenstelling bij het ontstaan van MS en zouden als doelwit herkend kunnen worden door deze MS-autoantistoffen.
Methode: In dit project onderzoeken we of veranderingen in de structuur van suikerketens belangrijk zijn voor binding van autoantistoffen aan CZS eiwitten. Hiervoor zullen we een nieuwe methode ontwikkelen waarmee we eiwitten die aanwezig zijn in het CZS kunnen maken met verschillende suikerstructuren. Dit doen we door deze eiwitten in cellen te produceren die alleen maar bepaalde suikerstructuren kunnen maken. De eiwitten worden op het cel membraan gezet of op glazen plaatjes geprint. Vervolgens gaan we testen of autoantistoffen in het bloed van mensen met MS eiwitten met een bepaalde suikerstructuur herkennen.
Resultaat: We hebben de nieuwe methode om CZS-eiwitten met verschillende glycaan structuren te maken succesvol ontwikkeld. De eiwitten worden enerzijds op de celmembraan gepresenteerd en anderzijds ilos geproduceerd om op een plastic oppervlak te plakken. De eerste data met sera laten hogere binding van antistoffen uit MS sera zien ten opzichte van geen-MS controle sera. Dit geeft aan dat de methode werkt. De volgende stap is om het effect van de glycaan structuren op de binding in detail te gaan onderzoeken.
Impact: De resultaten van dit project hebben (nog) niet geleid tot sterke aanwijzingen voor een belangrijke rol van veranderingen in de structuur van glycanen bij het ontstaan van een auto-immuunreactie tegen CZS-eiwitten. We hebben wel de methode ontwikkeld om dit te kunnen onderzoeken. Meer onderzoek is nodig voor het genereren van voldoende basis voor vervolgstudies. Zulke studies kunnen ertoe leiden dat de oorzaken van MS beter begrepen worden en maken het mogelijk om de toepassing van de nieuwe kennis bij de ontwikkeling van diagnostische bloedtesten voor MS te onderzoeken.
Nieuwsberichten:
