< Terug naar onderzoeken

Belang

Bij MS wordt myeline, het isolerende laagje om zenuwen, door onbekende oorzaken afgebroken, en ontstaan laesies. Beschadigd myeline in deze laesies kan herstellen. Maar soms, met name bij progressieve MS, treedt er geen herstel meer op en gaan zenuwcellen verloren. Het is onduidelijk 1) waarom en waar nieuwe laesies ontstaan en 2) in welke laesies myeline wel of niet herstelt. Een beter begrip in het ontstaan van laesies en hun mogelijke herstel is een essentiële stap om nieuwe aanknopingspunten voor betere behandelingsmogelijkheden van MS te vinden.

Susanne en Bart onderzoeken hoe normale functies van hersencellen verstoord raken bij MS en welke rol dat speelt in de vorming of herstel van MS-laesies.

Helpt u mee?

Methode

Innovatieve technieken maken het mogelijk om individuele cellen in MS-laesies in kaart te brengen. Hiermee ontstaat de mogelijkheid om veranderingen in afzonderlijke cellen bij het ontstaan en het herstel van laesies te bestuderen. Het nadeel van deze technieken is dat niet precies bekend is waar de cellen zich in het weefsel bevonden. Daardoor is niet te bepalen 1) met welke andere cellen iedere cel in contact was, 2) of deze cel-cel contacten verstoord waren in een MS-laesie. In dit project gebruiken we een nieuwe aanpak om de informatie van individuele cellen te integreren met hun exacte positie in het weefsel. Zo kunnen we inzicht krijgen in veranderde cel-cel interacties bij het ontstaan en de progressie van MS-laesies.

Wat de gevolgen zijn van verstoorde cel-cel interacties in MS-laesies voor het functioneren van hersencellen zullen we verder onderzoeken met behulp van primitieve stamcellen, zogenaamde iPS cellen. We kunnen bloedcellen van mensen her-programmeren tot iPS-cellen. Deze iPS-cellen kunnen we vervolgens in het laboratorium laten uitgroeien tot verschillende soorten hersencellen: astrocyten, oligodendrocyten, microglia en zenuwcellen. Met deze methode kunnen we levende menselijke hersencellen maken en onderzoeken. In dit model gaan wij bestuderen wat de effecten zijn van de eerder bepaalde verstoorde cel-cel interacties op de functies van verschillende soorten hersencellen.

Verwacht resultaat

Dit onderzoek zal inzicht verschaffen in hoe verschillende hersencellen betrokken zijn bij het ontstaan en de progressie van MS-laesies. Het uiteindelijke doel is nieuwe aanknopingspunten vinden voor de ontwikkeling van therapieën die effectief zijn bij (progressieve) MS.

Impact

Dit onderzoek leert ons hoe de normale functies van hersencellen verstoord raken bij MS en welke rol dat speelt in de vorming of herstel van MS-laesies. Deze kennis is van belang om MS beter te begrijpen. Dit begrip is noodzakelijk voor de identificatie van nieuwe aanknopingspunten voor de verbetering van therapieën voor MS.

Soort onderzoek
Budget € 290.000,-, toegekend in 2021
Subsidievorm Meerjarig project
Onderzoekers
Prof. dr. B.J.L. Eggen, MS Centrum Noord Nederland
Dr. S.M. Kooistra, MS Centrum Noord Nederland