Een farmacokinetisch model van ocrelizumab

Herstel van B-cellen meten

Belang: Ocrelizumab is een effectief medicijn wat wordt gebruikt bij de behandeling van multiple sclerose. Het medicijn wordt elke 6 maanden via het infuus toegediend. De meeste mensen die ocrelizumab gebruiken hebben na 6 maanden nog steeds een goede werking van het medicijn, waarbij de afweercellen (B-cellen) in het bloed nog laag zijn. Omdat de B-cellen bij de ene persoon veel trager terug komen dan bij de andere persoon, is het mogelijk dat een persoonlijke behandeling (waarbij de tijd tussen de infusen wordt aangepast op het aantal B-cellen van het individu) beter is. Het personaliseren van de behandeling met ocrelizumab kan eraan bijdragen dat mensen minder vaak naar het ziekenhuis hoeven te komen en mogelijk minder bijwerkingen ervaren. Graag zouden we willen kunnen voorspellen hoe snel de B-cellen terug komen bij een individuele patiënt, in plaats van steeds de B-cellen te moeten meten in het bloed.

Het doel van dit onderzoek was om te kijken of de hoeveelheid ocrelizumab in het bloed (de concentratie) samen hangt met de B-cellen en of we mogelijk een concentratie waarde kunnen berekenen die associeert met de eerste terugkeer van B-cellen.

Voorspellend model bouwen

Methode: Voor dit onderzoek zijn opgeslagen buisjes bloed (samples) uit een biobank verzameld van mensen met multiple sclerose die met ocrelizumab worden behandeld. In deze samples is de concentratie ocrelizumab en de aanwezigheid van ocrelizumab antistoffen (welke de werking van de ocrelizumab kunnen tegen gaan) gemeten. Andere gegevens zijn opgevraagd uit de medische dossiers, zoals gegevens over de medische voorgeschiedenis en de hoeveelheid afweercellen (B-cellen) in het bloed. De metingen van ocrelizumab vonden plaats bij Sanquin Laboratorium Amsterdam.

Persoonlijk advies MS-medicatie

Resultaat: In totaal zijn er 452 bloedsamples geanalyseerd van 72 patiënten. Tot 53 weken na een laatste ocrelizumab infuus konden we in deze groep nog ocrelizumab meten in het bloed. We zagen een duidelijke relatie tussen de ocrelizumab concentratie en de terugkeer van B-cellen in het bloed (bij een lagere concentratie zagen we meer terugkomst van B-cellen). Het gewicht en lengte (body mass index, BMI) was van invloed op de ocrelizumab concentratie. We vonden dat de B-cellen in het algemeen laag genoeg waren voor een goede werking van het medicijn als de ocrelizumab concentratie boven de 0,06 microgram/milliliter zat. Bij 6% van de patiënten werden ocrelizumab antistoffen gevonden die de ocrelizumab concentratie en B-cellen beïnvloedden.

Minder vaak naar het ziekenhuis

Impact: De ocrelizumab concentratie kan goed de B-cellen voorspellen. Ocrelizumab antistoffen hadden ook invloed op de werking van het medicijn. Het meten van de ocrelizumab concentratie en antistoffen kan bijdragen aan een gepersonaliseerde behandeling van ocrelizumab bij mensen met MS.

Nieuwsberichten:

• 9 februari 2023: Ocrelizumab concentraties bepalen in het bloed
• 17 mei 2021: Twee pilots van MS Centrum Amsterdam beloond met financiering

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door een geoormerkte gift. 
Projectnummer: 21-1135