“Het vinden van meer specifieke doelwitten voor behandeling is een eerste stap in de ontwikkeling van meer gerichte MS-behandelingen, die minder bijwerkingen veroorzaken dan de huidige therapieën.”
Margaux David, promovenda
Belang: Multiple sclerose (MS) is een auto-immuunziekte van hersenen en ruggenmerg die wereldwijd 2.9 miljoen mensen treft. Het is de meest voorkomende, niet-traumatische oorzaak van invaliditeit bij jongvolwassenen. MS is helaas nog niet te genezen. De momenteel beschikbare behandelingen verbeteren wel het ziekteverloop, maar kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken doordat zij op weinig selectieve wijze verschillende groepen immuun cellen onderdrukken.
Onze onderzoeksgroep was betrokken bij het vinden van 236 genetische varianten die, statistisch gezien, meer voorkomen bij mensen met MS dan bij mensen zonder MS. Deze varianten kunnen dus mogelijk het risico op MS verhogen.
Methode: Een groot deel van deze mogelijke MS-risicovarianten beïnvloeden genetische regulatieprocessen, processen die zorgen voor vermeerdering en activatie van genen. We zullen in dit project dan ook de impact van deze MS-risicovarianten op deze regulatieprocessen onderzoeken. Er komt steeds meer bewijs dat de effecten van deze genetische varianten celtype-specifiek zijn, en daarom gaan we, met behulp van verschillende geavanceerde “single-cell” methoden, immuun cellen uit bloed en hersenvocht van mensen met en zonder MS in detail bestuderen.
Resultaat: Het doel van dit project is om het inzicht in het werkingsmechanisme van MS-risicovarianten te vergroten. Dankzij “single-cell” technologieën kunnen we inzoomen op duizenden individuele cellen om het effect van de varianten op genexpressie en splicing te kwantificeren. Deze moderne technieken laten ook toe om cellen of cel-subtypen, die specifiek getroffen worden, in detail te karakteriseren en te bestuderen. Onze proof-of-concept voorbeeld heeft bevestigd dat een bepaalde MS-risicovariant splicing beïnvloedt door vaker een deel van het transcript over te slaan. Deze trend hebben we in 5 belangrijke celtypes waargenomen. Dezelfde analyses gaan we uitvoeren voor 54 geselecteerde genen in totaal.
Impact: Het vinden van meer specifieke doelwitten voor behandeling is een eerste stap in de ontwikkeling van meer gerichte MS-behandelingen, die minder bijwerkingen veroorzaken dan de huidige therapieën.
Nieuwsberichten:
Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door de Blom-de Wagt Foundation.
