Verborgen virus veroorzaker MS?

“We vermoeden dat wanneer witte bloedcellen met een virus geïnfecteerd raken, zij een schadelijke stof gaan maken. Deze stof is vooral nadelig voor myeline-producerende cellen met als gevolg dat er geleidelijk steeds meer myeline verdwijnt. Als we deze schadelijke stof opsporen, biedt dit kansen om het verlies van myeline te stoppen”. Wia Baron

Belang

MS is een onvoorspelbare ziekte, waarbij myeline, de isolatielaag rondom zenuwvezels, door nog onbekende oorzaak verdwijnt. Myeline zorgt dat zenuwprikkels snel en soepel worden doorgegeven. In MS wordt beschadigd myeline niet altijd hersteld met als gevolg dat zenuwcellen naar verloop van tijd sterven. Als het verlies aan zenuwcellen boven een bepaalde drempel uitkomt, krijgt een persoon met MS klinische klachten. Waarschijnlijk heeft de aanleiding waardoor myeline beschadigd raakt jaren eerder plaatsgevonden. Infectie met EBV1, een virus dat onder meer de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt, is een sterke risicofactor voor het krijgen van MS. B-cellen zijn witte bloedcellen die betrokken zijn bij de bestrijding van infecties. EBV infecteert juist deze bloedcellen. In de hersenen van mensen met MS zijn B-cellen aanwezig die geïnfecteerd zijn met dit virus. Daarom vermoeden wij dat een virusinfectie van B-cellen een rol speelt in het ziekteproces. Inderdaad blijkt dat wanneer B-cellen worden verwijderd, bijvoorbeeld met het medicijn ocrelizumab, dit een gunstig effect kan hebben op het ziektebeloop van zowel relapsing-remitting MS als progressieve MS.
1 EBV staat voor Epstein-Barr Virus

Methode

We gaan in celkweekmodellen onderzoeken of de eiwitklontjes die geïnfecteerde B-cellen uitgescheiden verantwoordelijk zijn voor het verdwijnen van myeline. Tevens gaan we achterhalen of dit zoals wij vermoeden de eerste stap in het ziekteproces van MS is.

Verwacht resultaat

Wij hebben onlangs aangetoond dat B-cellen anders functioneren na een infectie met EBV. Zo zien we dat cellen na infectie eiwitten anders verwerken. Normaal wordt een bouwsteen van myeline in B-cellen afgebroken. In geïnfecteerde cellen wordt deze bouwsteen niet afgebroken, maar uitgescheiden als kleine klontjes (aggregaten). Onze voorlopige resultaten laten zien dat deze eiwitklontjes schadelijk zijn voor cellen die myeline maken. Wij willen vaststellen of en hoe de uitgescheiden klonten bijdragen aan het verdwijnen van myeline en het ontstaan van MS kunnen veroorzaken.

Impact

Wij gaan achterhalen of MS begint met een infectie van witte bloedcellen met een virus. We vermoeden dat wanneer B-cellen geïnfecteerd raken met EBV, zij een schadelijke stof gaan maken. Deze stof is vooral nadelig voor de cellen die myeline maken met als gevolg dat er geleidelijk steeds meer myeline verdwijnt. Als we deze schadelijke stof opsporen en kunnen verwijderen, biedt dit kansen om het verlies van myeline bij MS te stoppen.

1 EBV staat voor Epstein-Barr Virus

 

Dr. W. Baron (MS Centrum Noord Nederland) en Dr. S.I. van Kasteren (LUMC) – 19-1067 MS

MS Out-of-the-Box grant van € 100.000,- voor 1 jaar, toegekend in 2019

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door MoveS.