< Terug naar onderzoeken

Belang

Op initiatief van MSCNN, en dankzij de deelnemers aan de Vriendenloterij en Stichting MS Research, is in het UMCG  de MSiPS Biobank opgericht voor het verzamelen van lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek aan MS. De deelnemers bestaan uit mensen met verschillende beloopsvormen van MS, maar ook uit broers of zussen van deze mensen die zelf geen MS hebben. Wat de MSiPS Biobank bijzonder maakt is dat uit het lichaamsmateriaal zogeheten ‘geïnduceerde pluripotente stamcellen’ (iPS-cellen) worden gemaakt. Deze iPS-cellen komen in het lichaam niet voor, maar zijn uitermate waardevol omdat ze in het laboratorium tot bijna elk gewenst celtype van het lichaam kunnen worden omgezet, inclusief hersencellen. De iPS-cellen kunnen daardoor gebruikt worden om nieuwe hersenmodellen voor MS te ontwikkelen en te onderzoeken.

Jan werkt aan een betere behandeling van MS.

Helpt u mee?

Methode

Van elke deelnemer wordt een kleine hoeveelheid bloed afgenomen. Uit het bloed worden in het laboratorium bloedcellen, plasma en DNA geïsoleerd en opgeslagen voor onderzoek. Een deel van de bloedcellen wordt omgezet tot iPS-cellen. Ook wordt van elke deelnemer een genetisch profiel gemaakt op basis van het verkregen DNA. Het opgeslagen lichaamsmateriaal, de iPS-cellen en de profielen worden vervolgens beschikbaar gesteld aan onderzoekers met een positief beoordeeld onderzoeksplan. Daarnaast worden in het laboratorium met behulp van de iPS cellen nieuwe hersenmodellen voor MS ontwikkeld voor wetenschappelijk onderzoek.

infographic over werkwijze van onderzoek 17-972

Resultaat

Inmiddels hebben meer dan 80 geschikte deelnemers zich gemeld bij de MSiPS Biobank, waarvan ongeveer de helft al bloed heeft gedoneerd voor het project. Na een gedwongen pauze door de corona pandemie hopen we binnenkort de bloedafnames van nieuwe deelnemers weer te starten. De tweede fase – het maken van de iPS-cellijnen – is in volle gang gezet en de eerste onderzoeken – alsmede het opzetten van de MS hersenmodellen met deze cellijnen – zijn inmiddels gestart. Bij het opzetten van de hersenmodellen worden uit de iPS-cellen eerst alle verschillende hersencellen afzonderlijk gemaakt en vervolgens samengebracht in een kweekschaal (‘2D’-kweek’). Een andere aanpak is dat we de verschillende hersencellen gezamenlijk laten vormen in klompjes cellen (‘3D-kweek’).

Impact

Niet alleen wij, maar ook andere onderzoekers wereldwijd kunnen gebruik maken van de MSiPS Biobank. Voor zowel de (kandidaat-) deelnemers als de onderzoekers die gebruik willen maken van materiaal uit de MS-IPS bank wordt op dit moment met extra steun van de Vriendenloterij een website opgezet. We verwachten met de MSiPS Biobank en de te ontwikkelen hersenmodellen het wetenschappelijk onderzoek aan MS te versnellen en een beter inzicht te krijgen in de oorzaken en behandeling(en) van de verschillende beloopsvormen van MS.

Dit project is mogelijk gemaakt door de deelnemers van de VriendenLoterij

Soort onderzoek
Budget € 414.000,- voor 4 jaar, 2017-2021
Subsidievorm Meerjarig project
Onderzoekers
Dr. J. Meilof UMCG, Groningen