Gebruik maken van ons lichaamseigen herstelsysteem om MS aan te pakken

Het controleren van de ontstekingsreactie

Belang: Ons immuunsysteem zorgt ervoor dat ontstekingscellen schadelijke binnendringers aanvallen en opruimen. Het proces dat deze ontstekingsreactie op zijn beurt onder controle houdt, wordt resolutie genoemd. Specifieke vetachtige stoffen, genaamd lipiden, sturen dit proces. Lipiden zorgen ervoor dat ontstekingscellen op tijd worden afgeremd zodat aangedane weefsels zich kunnen herstellen. Een belangrijk kenmerk van MS zijn de excessieve ontstekingen in de hersenen en het ruggenmerg. Dit suggereert dat het resolutie-proces niet optimaal verloopt. Wij willen zo vroeg mogelijke verstoringen in dit systeem in mensen met MS opsporen. Met de resultaten van dit onderzoek, kunnen wij de diagnose voor verschillende MS-subtypen te optimaliseren op basis van het meten van lipiden. De opgedane kennis kan vervolgens ingezet worden om nieuwe therapieën te ontwikkelen om dit resolutie-proces te herstellen/versterken.

In onderstaande video van het MS Centrum Amsterdam legt promovendus Jelle Broos meer uit over het onderzoek:

Ontstekingsremmende eiwitten in kaart brengen

Methode: Met behulp van een unieke methode genaamd ‘liquid chromatography-tandem mass spectrometry’ hebben we in kaart gebracht welke ontstekingsremmende lipiden (vetstoffen) afwezig zijn in hersenvloeistof en bloed van mensen met MS en hebben we het onderliggende mechanisme ontrafeld.

Lipiden profiel maken voor MS-patiënten

Resultaat: We hebben bij mensen met MS een verstoorde balans in de lipiden profielen gevonden. De lipiden (vetstoffen) die ontstekingen veroorzaken hebben de overhand, terwijl de ontstekingsremmende lipiden vrijwel zijn. Dit specifieke MS-lipidenprofiel willen we nu, in vervolg studies, gaan gebruiken om beter en sneller de diagnose MS te stellen. Mogelijk kan dit MS-lipidenprofiel ook helpen bij het voorspellen wanneer iemand in een volgende fase van de ziekte terecht komt. Ook hebben we meer inzichten gekregen in het regelsysteem en het werkingsmechanisme van deze lipiden op het immuunsysteem tijdens gezondheid en ziekte. We begrijpen steeds beter waarom het herstelproces niet goed werkt bij mensen met MS en in vervolgstudies gaan we ons concentreren op zowel de cellen die de lipiden maken als de afweercellen die worden aangestuurd door de lipiden.

Op lichaamseigen manier ontstekingen remmen

Impact: Met de opgedane kennis van dit project en de vervolg studies willen we uiteindelijk in staat zijn op een lichaamseigen manier de excessieve ontstekingen in de hersenen van mensen met MS te lijf gaan. Hiermee kunnen we de bijwerkingen van de huidige therapieën omzeilen. Daarnaast willen we de lipidenmetingen implementeren als nieuwe diagnostische tool om ziekteprogressie te kunnen voorspellen.

Nieuwsberichten:

• 28 september 2023: Vetstoffen en MSP
• 24 januari 2024: De brug tussen wetenschap en maatschappij