“Chronische vermoeidheid heeft grote negatieve gevolgen voor het dagelijks leven. Cognitieve gedragstherapie kan MS-gerelateerde vermoeidheid verminderen, maar het effect van deze behandeling is niet blijvend. In dit vervolgonderzoek gaan wij behandeling omzetten naar behandelsessies via internet en meten wij het effect op korte en lange termijn.”
Prof.dr. Vincent de Groot
Belang: Ruim 80% van de mensen met MS heeft last van vermoeidheid. De afdeling revalidatiegeneeskunde van Amsterdam UMC bestudeerde in nauwe samenwerking met acht andere Nederlandse instellingen het effect van drie verschillende behandelingen tegen vermoeidheid: conditietraining, energiemanagement en cognitieve gedragstherapie. Uit recent onderzoek is gebleken dat Cognitieve Gedragstherapie (CGT) leidt tot vermindering van ernstige vermoeidheid bij mensen met MS. CGT is in vergelijking tot geneesmiddelen, energiemanagement, fitnessprogramma’s of multidisciplinaire revalidatiebehandeling de meeste effectieve behandeling voor vermoeidheid, veroorzaakt door MS. In deze studie werd onderzocht of de gebruikelijke CGT (12 individuele therapiesessies in een korte periode van 4-5 maanden) vereenvoudigd kan worden door gebruik te maken van internet-ondersteuning, zonder dat dit ten koste gaat van behandeleffectiviteit. Ook werd nagegaan of enkele extra internet-ondersteunde boostersessies na afloop van CGT het behandeleffect op lange termijn kan verbeteren.
Methode: Deze zogenoemde gerandomiseerde klinische non-inferioriteit studie werd uitgevoerd bij 166 mensen met ernstige MS-gerelateerde vermoeidheid binnen verschillende revalidatiecentra in Nederland. De deelnemers werden een jaar lang gevolgd, en kregen 4 metingen (bij start van het onderzoek, aan het eind van de behandelperiode, na 26 weken, en na 1 jaar). De veranderingen in vermoeidheid werden gemeten met de Checklist Individuele Spankracht (CIS20r) vermoeidheidsvragenlijst.
De onderzoeksvragen luidden:
Resultaat: 166 mensen met ernstige MS-gerelateerde vermoeidheid werden behandeld met face-to-face CGT (84 deelnemers) óf MS Fit (82 deelnemers). Behandelingen vonden plaats in 14 deelnemende revalidatiecentra en ziekenhuizen in Nederland en België. Na afloop van de behandeling (na 20 weken) volgden 82 deelnemers het booster programma en 84 deelnemers rondden de behandeling af zonder booster sessies. Uit de resultaten bleek dat MS Fit een adequaat alternatief is voor face-to-face CGT. Het bespaarde 3 uur behandeltijd, en was niet minder effectief dan face-to-face CGT. In beide behandelgroepen gaf 66% van de deelnemers aan duidelijk minder last te hebben van vermoeidheid. Het effect van de behandeling was een jaar na de start van de behandeling nog steeds aanwezig. Dit was het geval in zowel de groep die booster sessies had gekregen als in de groep die dit niet had gekregen. Booster sessies zijn dus niet nodig om het behandeleffect te behouden.
Impact: Dit onderzoek heeft bijgedragen tot de onderbouwing van CGT als effectieve behandeling voor MS-gerelateerde vermoeidheid, ook op lange termijn. De toegankelijkheid van de behandeling voor mensen met MS is vergroot doordat de behandeling nu ook op afstand kan worden gegeven met ondersteuning van de internet modules (MS Fit). Doordat 30 therapeuten werden geschoold en begeleid binnen 14 deelnemende behandelcentra in Nederland en België, heeft de studie bijgedragen aan het beschikbaar maken van de behandeling in de reguliere zorg. De studie heeft tevens geleid tot grote vraag naar scholing van therapeuten in andere revalidatiecentra. Na afloop van de studie zijn 20 nieuwe therapeuten geschoold en een nieuwe cursus start in 2024.
Nieuwsberichten:
Projectnummer: 16-937
